Karbonhidratlar, karbon, hidrojen ve oksijen atomlarından oluşan organik bileşiklerdir. Karbonhidratlar, canlıların en önemli enerji kaynaklarından biridir. Karbonhidratlar, yapılarına göre basit ve karmaşık olarak iki gruba ayrılır.
Basit karbonhidratlar, tek veya iki şeker molekülünden oluşan karbonhidratlardır. Basit karbonhidratlara monosakkaritler ve disakkaritler denir. Monosakkaritler, tek şeker molekülüne sahip olan karbonhidratlardır. Örneğin glukoz, fruktoz ve galaktoz monosakkaritlerdir. Disakkaritler ise iki şeker molekülünün birleşmesiyle oluşan karbonhidratlardır. Örneğin maltoz, sakkaroz ve laktoz disakkaritlerdir.
Karmaşık karbonhidratlar ise üç veya daha fazla şeker molekülünden oluşan karbonhidratlardır. Karmaşık karbonhidratlara polisakkaritler denir. Polisakkaritler, bitki veya hayvan hücrelerinde depo veya yapısal görev yapan karbonhidratlardır. Örneğin nişasta, glikojen ve selüloz polisakkaritlerdir.
Karbonhidratların genel özellikleri şunlardır:
-
Karbonhidratların genel formülü (CH2O)n şeklindedir.
-
Karbonhidratlar, bitkilerde fotosentez ile üretilir.
-
Karbonhidratlar, vücuda enerji verir. Bir gram karbonhidrat yaklaşık 4 kalori enerji sağlar.
-
Karbonhidratlar, beyin ve sinir sisteminin en temel enerji kaynağıdır.
-
Karbonhidratlar, su ve elektrolit dengesini sağlamaya yardımcı olur.
-
Karbonhidratlar, bağırsak hareketlerini düzenler ve kolesterol seviyesini dengeler.
-
Karbonhidratlar, DNA, RNA, ATP gibi önemli moleküllerin yapısına katılır.
-
Karbonhidratlar, hücre zarı, bitki çeperi, böcek iskeleti gibi canlıların yapısına katılır.
