“Gafile kelâm, nafile kelâm” atasözü, bir kişinin dikkatini çekmeye çalışırken, eğer o kişi ilgisiz veya anlamaya meyilli değilse, yapılan tüm açıklamaların ve verilen bilgilerin boşa gideceğini ifade eder. Başka bir deyişle, gaflet içinde olan veya önemli şeyleri görmeyen birine söylenen sözlerin etkisiz kalacağını ve zaman kaybı olacağını vurgular. Bu atasözü, çevresindeki gerçekleri görmeyen, sezmeyen, bilgisiz, dalgın kimseye ne söylense kâr etmeyeceğini belirtir. Dolayısıyla, etrafında olan biteni umursamayan kimseleri doğru yola getirmek için yapılan uyarılar boşunadır.