Gemi azıya almak, Türkçede yaygın olarak kullanılan bir deyimdir. Bu deyimin iki anlamı bulunur:
-
Kontrolden çıkmak, söz dinlemez olmak. Örneğin, “Bu çocuk gemi azıya aldı.”
-
At, gemi azıları arasına alınıp etkisiz bırakarak süvarisinin yönetiminden çıkmak ve kendi istediğince koşmak. Bu anlam, atların gemi azıları arasına alınarak hızlı bir şekilde koşması anlamına gelir.
Dolayısıyla, gemi azıya almak, bir kişinin kendinden büyük veya daha deneyimli kişilerin sözlerini dinlememesi anlamına gelir. Bu deyim terim anlamı ile ya da mecaz anlamı ile kullanılabilir ve söz dinlemeyen başına buyruk olan kişiler için bu ifade kullanılır. Deyimler, dilin zenginliğini ve kültürel birikimini yansıtarak iletişimde sıkça tercih edilir.