Ünsüz benzeşmesi, Türkçede sert ünsüzlerle biten bir kelimeye yumuşak ünsüzlerden “c, d, g” ile başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki ünsüzün değişerek sertleşmesi olayıdır. Sert ünsüzler “f, h, s, ç, ş, p, t, k” harfleridir ve bu durumda ekin başındaki “c” harfi "ç"ye, “d” harfi "t"ye, “g” harfi ise "k"ya dönüşür.
Örneğin:
-
“kitap” kelimesine “-cı” eki geldiğinde “kitapçı” olur.
-
“ağaç” kelimesine “-ta” eki geldiğinde “ağaçta” olur.
-
“top” kelimesine “-u” eki geldiğinde “topu” olur.
Ünsüz benzeşmesini bulmak için kelimenin sonundaki ünsüzün sert ünsüzlerden biri olup olmadığını kontrol edin ve ardından ünsüzle başlayan bir ek getirin. Eğer kelime sonundaki ünsüz sert ünsüzlerden biriyse ve ekin başındaki ünsüz yumuşaksa, ekin başındaki ünsüz sertleşir. Bu kuralın istisnaları da vardır; örneğin, bazı birleşik kelimeler, terimler veya başka dillerden dilimize geçmiş sözcüklerde ünsüz benzeşmesi aranmaz.