Buzulların oluşturduğu şekiller nelerdir?

Question

<span itemprop="name">Buzulların oluşturduğu şekiller nelerdir?</span>

Answer 1

• Buzullar, yeryüzünde kalın buz kütleleridir. Buzullar, yeryüzünde kayaçları aşındırarak, taşıyarak ve biriktirerek çeşitli yer şekilleri oluşturur. Buzulların oluşturduğu yer şekilleri, hem yeryüzünde hem de yeraltında görülebilir. Buzulların oluşturduğu yer şekilleri, Türkiye’nin farklı bölgelerinde nadiren de olsa bulunur.
• Yeryüzü buzul şekilleri, buzulların kayaçları aşındırması ve taşıması sonucu oluşan şekillerdir. Yeryüzü buzul şekillerinin başlıcaları şunlardır :
  • Sirk: Buzulların dağların zirve ve yamaçlarında oluşturduğu yarıklara denir. Bu yarıklar, genellikle yuvarlak veya oval şekillidir. Sirkler, buzulların erimesiyle göle dönüşebilir .
  • Vadi: Buzulların dağların arasında oluşturduğu uzun ve dar çukurlara denir. Bu çukurlar, genellikle U şekillidir. Vadi içinde akarsular veya göller oluşabilir .
  • Moren: Buzulların taşıdığı kaya parçalarının birikmesiyle oluşan tepe veya sırt şeklindeki yapılar. Morenler, buzulların önünde, arkasında veya yanlarında oluşabilir .
• Yeraltı buzul şekilleri, buzulların yeraltındaki kayaçları aşındırması ve taşıması sonucu oluşan şekillerdir. Yeraltı buzul şekillerinin başlıcaları şunlardır :
  • Mağara: Buzulların yeraltındaki kireçtaşı gibi çözünebilir kayaçları eritmesi ve oyarak boşluklar oluşturması sonucu oluşan yeraltı boşlukları. Mağaralar, buzulların erimesiyle suyla dolabilir .
  • Lapya: Buzulların yeraltındaki kireçtaşı gibi çözünebilir kayaçların yüzeyini eritmesi ve oyarak çukurlar oluşturması sonucu oluşan yeryüzü boşlukları. Lapya, buzulların erimesiyle suyla dolabilir .
  • Dolomitik: Buzulların yeraltındaki dolomit gibi çözünebilir kayaçların yüzeyini eritmesi ve oyarak oyuklar oluşturması sonucu oluşan yeryüzü boşlukları. Dolomitik, buzulların erimesiyle suyla dolabilir .