Buzul aşındırma şekilleri, buzulların kendi ağırlıkları ve taşıdıkları malzemelerle yeryüzünü aşındırması sonucu oluşan yer şekilleridir.
Buzul aşındırma şekilleri arasında şunlar sayılabilir:
-
Sirk: Dağların tepelerindeki çukurlara gizlenmiş buzullardır. Buzullar, bu çukurları aşındırarak genişletir ve derinleştirir. Sirkler, yuvarlak, yarım küre veya at nalı şeklinde olabilir. Sirklerin içerisine su dolarsa sirk gölleri oluşur. Örneğin, Türkiye’de Cilo, Sat, Kaçkar gölleri sirktir.
-
Buzul vadisi: Sirklerden oluşan buzulların vadiyi kaplamasıyla oluşur. Buzullar, vadileri aşındırarak U veya V şeklinde vadiler açar. Buzul vadileri, tekne vadi olarak da adlandırılır. Örneğin, Türkiye’de Cilo Dağı’ndaki Uludoruk Buzulu bir vadi buzuludur.
-
Boynuz: Buzulların birbirine yakın üç veya daha fazla sirk arasında kalan sivri kayalık tepeye boynuz denir. Boynuzlar, buzulların aşındırmasıyla oluşan en keskin ve en yüksek dağ zirveleridir. Örneğin, İsviçre’deki Matterhorn Dağı bir boynuzdur.
-
Aret: Buzulların birbirine yakın iki sirk arasında kalan sırt şeklindeki kayalık parçaya aret denir. Aretler, buzulların aşındırmasıyla oluşan en keskin ve en uzun dağ sırtlarıdır. Örneğin, Fransa’daki Mont Blanc Dağı’nda birçok aret bulunur.
-
Buzul çizikleri: Buzulların altında taşıdığı kum, çakıl, kaya parçaları gibi malzemelerin kayaları çizmesiyle oluşan izlere buzul çizikleri denir. Buzul çizikleri, buzulun hareket yönünü gösteren önemli ipuçlarıdır.
