İran-Irak Savaşı’nın sona ermesini sağlayan faktörler şunlardır:
-
Askeri yorgunluk: Savaş sekiz yıl sürdü ve iki taraf da büyük kayıplar verdi. Yaklaşık 1 milyon insan öldü, milyonlarca insan yaralandı veya göç etti. İki ülke de silah almak için borçlandı ve ekonomik olarak zayıfladı. Savaşın son yıllarında iki taraf da askeri açıdan yorgun düştü ve savaşın maliyetlerini karşılamakta zorlandı.
-
Diplomatik baskı: Savaş boyunca iki taraf da uluslararası alanda destek aradı. Irak, ABD, Sovyetler Birliği, Fransa, Suudi Arabistan gibi ülkelerden silah ve kredi aldı. İran ise Suriye, Kuzey Kore, Libya gibi ülkelerden destek gördü. Ancak savaş uzadıkça ve kimyasal silahlar kullanılmaya başlandıkça, iki taraf da uluslararası toplumun tepkisini çekti. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), 1987’de 598 sayılı kararıyla savaşı kınadı ve ateşkes çağrısında bulundu. BMGK’nin kararı, iki tarafın da kabul ettiği bir çözüm yolu sundu.
-
Siyasi değişim: Savaşın son yılında İran’da siyasi bir değişim yaşandı. 1988’de İran’ın kurucu lideri Ayetullah Humeyni’nin sağlık durumu bozuldu ve ölümünden önce savaşı bitirmeye karar verdi. Humeyni, BMGK’nin ateşkes kararını kabul ettiğini açıkladı ve bunu “zehirli bir kadeh içmek” olarak nitelendirdi. Humeyni’nin ölümünden sonra İran’da Cumhurbaşkanı Ali Hamaney dini liderliğe, Başbakan Mir Hüseyin Musavi ise cumhurbaşkanlığına seçildi. Bu değişimler, İran’ın savaşı sonlandırma iradesini güçlendirdi.
