Anadolu’da Türk devlet ve beyliklerinin kurulma sebeplerini açıklamak için birkaç faktörü göz önünde bulundurmak gerekir. Bunlardan bazıları şunlardır:
-
Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’nun kapılarının Türklere açılması. Bu savaş, Anadolu Selçuklu Devleti’nin kurulmasına ve Türkmen boylarının Anadolu’ya yerleşmesine imkan sağlamıştır.
-
Anadolu Selçuklu Devleti’nin zayıflaması ve Moğol istilası. Bu durum, Anadolu’da siyasi otoritenin bozulmasına ve birçok Türk beyliğinin ortaya çıkmasına neden olmuştur.
-
Anadolu’da Türk ve İslam kültürünün yayılması ve gelişmesi. Türk beylikleri, kurdukları bölgeleri Türkleştirerek, İslam dinini yerleştirerek ve Türk-İslam medeniyetinin eserlerini inşa ederek Anadolu’nun kültürel yapısını değiştirmişlerdir.
-
Bizans, Gürcü, Ermeni, Rum ve Haçlılarla mücadele. Türk beylikleri, Anadolu’da Türk ve İslam dünyasını savunmak için bu güçlere karşı savaşmışlar ve bazı bölgeleri fethetmişlerdir.
Bu faktörlerin ışığında, Anadolu’da Türk devlet ve beyliklerinin kurulma sebeplerini şöyle özetleyebiliriz:
-
Anadolu’ya giriş imkanı sağlayan Malazgirt Savaşı
-
Anadolu Selçuklu Devleti’nin çöküşü ve Moğol baskısı
-
Anadolu’da Türk-İslam kültürünün oluşması ve gelişmesi
-
Dış düşmanlara karşı mücadele etme ihtiyacı