Çini, özellikle Türk ve İslam sanatında gelişmiş olan, porselen ve kaolinin özel pişirilme şekliyle elde edilen seramik ve fayans işlerine verilen isimdir. İlk örnekleri Çin’den getirildiği için bu adla anılmıştır. Çinicilik, halk çiniciliği (çanak, çömlek), fayans çiniciliği ve porselen çiniciliği olmak üzere üç kısma ayrılır.
Çini yapımı oldukça zahmetli ve sabır gerektiren bir süreçtir. İşte çini yapımının temel aşamaları:
-
Hamur Hazırlığı: Balçık, beyaz balçık ve kaolin su içinde karıştırılır, süzülür ve eleklerden geçirilip havuzlarda günlerce bekletilir.
-
Şekillendirme: Koyulaşan çamur, çini yapılacak çamurdur. Eski usulde tornada, yeni usulde ise makinelerde şekillendirilir.
-
Kurutma ve İlk Pişirme: Şekillendirilen çini kuruduktan sonra fırınlanır.
-
Desen Uygulaması: Üzerine boyalarla çiçekler, şekiller işlenir.
-
Sırlama ve İkinci Pişirme: İşlenen desenler sırlanır ve tekrar fırına sokulur.
Çini sanatı, mimari süslemelerde kullanılan ve Anadolu’da Selçuklular’la hayat bulan bir sanattır. İznik ve Kütahya, Osmanlı döneminde çini sanatının en önemli merkezleri olmuştur. Günümüzde de çini, geleneksel Türk el sanatları arasında önemli bir yere sahiptir ve çeşitli tekniklerle üretilmeye devam etmektedir.
