Roma ve Moğol imparatorluklarının hukuk kuralları ve sosyal yapıları arasında bazı farklılıklar vardır. Örneğin:
-
Roma hukuku, yazılı kanunlara dayanıyordu. 12 Levha Kanunları, Roma hukukunun gelişiminde önemli bir rol oynadı. Bu kanunlar, Patrici (soylu) ve Pleb (halk) arasındaki sınıf mücadelesi sonucu hazırlanmıştı. Roma hukuku, evrensel hukuk ilkelerine uygun olarak adalet ve eşitlik sağlamayı amaçlıyordu.
-
Moğol hukuku ise, Cengiz Han Yasaları adı verilen bir yasa kitabına dayanıyordu. Bu yasa kitabı, Cengiz Han’ın emriyle hazırlanmıştı. Moğol hukuku, Moğol imparatorluğunun genişlemesine ve yönetimine uygun olarak sert ve katı kurallar içeriyordu. Moğol hukuku, örf ve adetlere göre hareket eden bir toplum için uygun olmayan bazı maddeler içeriyordu.
-
Roma sosyal yapısı, sınıflara ayrılmış bir toplumdu. Patrici, Pleb, Equites (atlılar), Libertus (özgürleştirilmiş köleler) ve Servus (köleler) olmak üzere beş ana sınıf vardı. Sınıflar arasında ekonomik, siyasi ve kültürel farklılıklar vardı. Roma sosyal yapısı, kanunlarla düzenlenmiş ve korunmuştu.
-
Moğol sosyal yapısı ise, kabilelere ayrılmış bir toplumdu. Moğollar, atalarına göre aileler halinde yaşarlardı. Aileler ise kabileleri oluştururlardı. Kabileler arasında liderlik mücadelesi vardı. Moğol sosyal yapısı, geleneklerle şekillenmiş ve değişmişti.
Bu bilgiler ışığında, Roma ve Moğol imparatorluklarının hukuk kuralları ve sosyal yapıları arasındaki farklılıkları şöyle özetleyebiliriz:
-
Roma hukuku yazılı ve evrenselken, Moğol hukuku sözlü ve özeldi.
-
Roma hukuku adalet ve eşitliği savunurken, Moğol hukuku güç ve disiplini savunuyordu.
-
Roma sosyal yapısı sınıflara bölünmüşken, Moğol sosyal yapısı kabilelere bölünmüştü.
-
Roma sosyal yapısı kanunlarla belirlenirken, Moğol sosyal yapısı geleneklerle belirleniyordu.
