Roma Hukuku, Antik Roma’nın hukuk sistemidir. Kamu hukuku ve özel hukuk ayrımına dayanmaktadır. Bu ayrım ilk kez Roma hukukunda yapılmıştır. Roma Hukuku, tüzükler, hakim kararları, imparatorun fermanları, senatör kararnameleri, meclis oyları, halk oylaması ve uzman hukuk müşavirlerinin müzakereleri gibi çeşitli araçlarla kurulmuş ve böylece değişen durumlarla başa çıkmak için çok yönlü ve esnek hale gelmiştir. Roma Hukuku’nun en önemli kaynaklarından biri, I. Justinianus’un himayesinde derlenen ve adından da anlaşılacağı gibi medeni hukuku kapsayan Corpus Iuris Civilis’tir.
Cengiz Han Yasaları ise Moğol İmparatorluğu’nun kurucusu ve ilk Kağanı olan Cengiz Han tarafından koyulan kurallardır. Cengiz Han yasaları, yalan söylemeyi, yalanı, hırsızlık yapmayı, zina etmeyi yasaklar. Ve kişinin komşusunu en az kendisi kadar sevmesini emreder. İnsanların birbirlerini yaralamamasını emreder. Saldırıları unutmalarını, intikam almamalarını emreder. Cengiz Han yasaları, Moğol toplumunu disiplin altına almak ve birlik sağlamak için tasarlanmıştır.
Roma Hukuku ile Cengiz Han Yasaları arasında bazı benzerlikler ve farklılıklar vardır. Benzerlikler şunlardır:
-
Her iki hukuk sistemi de kamu düzenini korumayı ve adaleti sağlamayı amaçlamıştır.
-
Her iki hukuk sistemi de suçlara cezalar belirlemiş ve cezaların uygulanmasını sağlamıştır.
-
Her iki hukuk sistemi de dinlere saygı göstermiş ve din özgürlüğünü tanımıştır.
Farklılıklar ise şunlardır:
-
Roma Hukuku daha kapsamlı ve karmaşıktır. Cengiz Han Yasaları ise daha basit ve sadece temel kuralları içerir.
-
Roma Hukuku zamanla gelişmiş ve değişime uğramıştır. Cengiz Han Yasaları ise sabit ve değişmezdir.
-
Roma Hukuku daha çok yazılı kaynaklara dayanmaktadır. Cengiz Han Yasaları ise daha çok sözlü geleneklere dayanmaktadır.
Bu bağlamda, bir insanın hangi hukuk sisteminin evrensel hukuk ilkelerine daha uygun olduğunu düşündüğü subjektif bir yargı olabilir. Ancak genel olarak, Roma Hukuku’nun daha çok evrensel hukuk ilkelerine uygun olduğunu söylemek mümkündür. Çünkü Roma Hukuku daha çok insan haklarına, eşitliğe, özgürlüğe ve demokrasiye değer vermiştir. Cengiz Han Yasaları ise daha çok otoriteye, disipline, sadakate ve savaşa değer vermiştir.
