Eşeyli üreyen bir canlıda kalıtsal çeşitliliğe neden olan faktörler şunlardır:
-
Döllenme: Eşeyli üreyen canlılarda, dişi ve erkek gametleri (üreme hücreleri) birleşerek yeni bir birey oluşturur. Bu birey, anne ve babasından aldığı genlerin karışımıdır. Döllenme, gametlerin rastgele birleşmesiyle oluştuğu için, her bireyin genetik yapısı farklıdır.
-
Kromozomların gametlere rastgele taşınması: Eşeyli üreyen canlılarda, gametler mayoz bölünme ile oluşur. Mayoz bölünmede, homolog kromozomlar anafaz-1 evresinde birbirinden ayrılırken, hangi kutba gidecekleri rastgeledir. Bu da, gametlerin farklı kromozom dizilimlerine sahip olmasını sağlar.
-
Krossing over: Eşeyli üreyen canlılarda, mayoz bölünmenin profaz-1 evresinde, homolog kromozomlar birbirine sarılır ve kardeş olmayan kromatitler arasında gen alışverişi (parça değişimi) olur. Bu olay, kromozomların genetik yapısını değiştirir ve yeni gen kombinasyonları oluşturur.
Bu faktörler sayesinde, eşeyli üreyen canlılarda her bireyin genetik olarak farklı olması sağlanır. Bu da, canlıların farklı çevre koşullarına uyum sağlamasına, hastalıklara karşı dirençli olmasına ve evrimleşmesine katkıda bulunur.
