Hipotonik ortam, içerisine konulan hücreyle kıyaslandığında, konsantrasyonu hücreden daha düşük olan ortamdır. Konsantrasyon, bir çözeltideki çözünen madde miktarını ifade eder. Örneğin, saf su bir çözelti değildir ve içinde hiç çözünen madde yoktur. Saf suyun konsantrasyonu sıfırdır.
Hipotonik ortamda bulunan bir hücre, ozmoz yoluyla su alır. Ozmoz, yarı geçirgen bir zar ile ayrılmış iki ortamdan, konsantrasyonu düşük olandan yüksek olana su moleküllerinin geçişidir. Hipotonik ortamda, hücre dışındaki çözelti, hücre içinden daha az çözünen madde içerdiği için, su molekülleri hücre dışından içeriye doğru akar. Bu da hücrenin şişmesine ve genişlemesine neden olur. Bu olaya deplazmoliz adı verilir.
Hipotonik ortamın canlılar için önemi büyüktür. Bazı canlılar, hipotonik ortamda yaşayacak şekilde evrimleşmişlerdir. Örneğin, amip, öglena, paramesyum gibi bazı canlılarda kontraktil koful bulunur. Bu sayede canlı, içerisinde bulunan fazla suyu, hücrenin dışarısına çıkarabilir. Bitkilerde ise hipotonik ortamda su alımı ve turgor basıncı artması nedeniyle bitkilerin dik durması ve gelişmesi sağlanır.
