Jeolojik formasyon, doğal yollarla oluşan yeryüzü şekilleri ve yapılardır. Belirli oranda kaya içerirler. Litostratigrafinin temel birimidir. Bir jeolojik formasyon, belirli bir jeolojik dönemde oluşmuş kaya katmanlarından oluşur. Bu katmanlar, litoloji, fasiyes, yaş, fosil içeriği ve diğer özelliklere göre sınıflandırılır. Jeolojik formasyonlar, jeolojik haritalama, stratigrafi, paleontoloji ve jeokronoloji gibi bilim dallarında önemli bir rol oynar.
Jeolojik formasyonlara örnek olarak şunlar verilebilir:
-
Anadolu Formasyonu: Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde görülen, Kretase döneminde oluşmuş kireçtaşı ve şeyl katmanlarından oluşan bir formasyondur.
-
Grand Canyon Formasyonu: ABD’nin Arizona eyaletindeki Grand Canyon’da bulunan, Prekambriyen’den Kambriyen’e kadar uzanan çok çeşitli kaya katmanlarından oluşan bir formasyondur.
-
Karoo Formasyonu: Güney Afrika’da bulunan, Karbonifer’den Jura’ya kadar uzanan tortul ve volkanik kaya katmanlarından oluşan bir formasyondur.
