Protista âlemi, ökaryotik hücre yapısına sahip olan, tek hücreli ve çok hücreli canlılardan oluşan bir âlemdir. Bu âlemde yer alan canlılar, genellikle sularda ve nemli bölgelerde yaşamını sürdürür. Tek hücreli türlerinde yaşamsal faaliyetler, hücre içindeki organellerde gerçekleşir. Protista âlemi; Kök ayaklılar (Sarcodina), Kamçılılar (Flagellata), Sporlular (Sporozoa), Silliler (Ciliata veya Ciliophora), Cıvık Mantarlar ve Algler olarak altı grup altında incelenmektedir. Bu grupların tanımaları ise şu şekilde verilebilir:
-
Kök ayaklılar: Bu grupta yer alan canlılar, sitoplazmalarının akışıyla oluşturdukları geçici uzantılar olan yalancı ayaklar (pseudopod) ile hareket eder ve beslenirler. Bu canlıların çoğu tatlı sularda yaşar. Örnek olarak amip, radyolarya ve foraminifera verilebilir.
-
Kamçılılar: Bu grupta yer alan canlılar, hareket etmelerini sağlayan uzun ve ince bir yapı olan kamçı (flagellum) taşırlar. Kamçı aynı zamanda besin yakalamak ve uyartı algılamak gibi işlevlere de sahiptir. Bu canlıların bazıları tek kamçılı, bazıları ise çok kamçılıdır. Örnek olarak öglena, tripanozoma ve giardia verilebilir.
-
Sporlular: Bu grupta yer alan canlılar, parazit yaşam biçimine sahiptirler. Bu canlılar, konak canlıların hücrelerine girerek ürerler ve spor adı verilen dayanıklı yapılar oluştururlar. Bu sporlar yeni konaklara bulaşarak enfeksiyon yayabilirler. Örnek olarak plazmodyum, toksoplazma ve kriptosporidyum verilebilir.
-
Silliler: Bu grupta yer alan canlılar, hareket etmelerini sağlayan kısa ve kalın tüy benzeri yapılar olan siller (cilia) taşırlar. Siller aynı zamanda besin yakalamak ve uyartı algılamak gibi işlevlere de sahiptir. Bu canlıların çoğu tatlı sularda yaşar. Örnek olarak paramecium, vorticella ve stentor verilebilir.
-
Cıvık Mantarlar: Bu grupta yer alan canlılar, mantarlara benzemelerine rağmen protista âleminde sınıflandırılırlar. Bu canlılar, nemli ortamlarda yaşayan çok hücreli organizmalardır. Beslenme için organik maddeleri emerler. Üreme için spor oluştururlar. Örnek olarak physarum, dictyostelium ve fuligo verilebilir.
-
Algler: Bu grupta yer alan canlılar, bitkilere benzemelerine rağmen protista âleminde sınıflandırılırlar. Bu canlılar, kloroplast taşıyarak fotosentez yapabilirler. Çok çeşitli renk, şekil ve boyutta olabilirler. Bazıları tek hücreli, bazıları ise çok hücrelidir. Örnek olarak kara algler, kahverengi algler, kırmızı algler ve yeşil algler verilebilir.
