Osmanlı Devletinde ilmiye sınıfı, devletin eğitim, yargı ve dini işlerinden sorumlu olan sınıftır. İlmiye sınıfı, şeyhülislam, kazasker, kadı, müderris, müftü, imam, hatip, müezzin, nakibüleşraf gibi görevlilerden oluşur. İlmiye sınıfının üstlenmiş olduğu görevler şunlardır:
-
Eğitim-öğretimin sürdürülmesi: İlmiye sınıfı, medreselerde ve camilerde dini ve fen ilimleri alanlarında eğitim verir, devlet adamları ve bilim insanları yetiştirir.
-
İdari ve adli (hukuk) hizmetlerin görülmesi: İlmiye sınıfı, şeriat hukukuna göre hüküm verir, davaları çözer, ceza uygular, nikah kıyar, vakıf işleriyle ilgilenir, vergi tahsil eder, bölgenin güvenliğini sağlar.
-
Sosyal, idari ve askeri konularda dini görüşün açıklanması: İlmiye sınıfı, yapılan işlerin şeriata uygun olup olmadığı konusunda fetva verir, halka vaaz ve nasihat eder, padişaha danışmanlık yapar.
