Dede Korkut hikâyeleri hakkında bildiklerim şunlardır:
-
Dede Korkut hikâyeleri, Türk yazılı ve sözlü kültürünün en önemli eserlerinden birisidir. Bu hikâyeler, Orta Asya’da şekillenmeye başlamış; Türklerin Müslüman olmalarından (751) ve Anadolu’ya gelmelerinden sonra din ve çevre motiflerine göre bazı değişikliklere uğramıştır. Dede Korkut’un hikâyeleri, parça parça ve değişik versiyonlarda Anadolu’nun çeşitli yerlerinde yaşamaktadır. Bugün Türkiye’de en yaygın olarak bilinen hikâyeler, 15.-16. yüzyıllarda meçhul biri tarafından yazıya geçirilmiştir.
-
Dede Korkut hikâyeleri, Türk kültürünün kuşaktan kuşağa aktarılmasında, toplumsal değerlerin kazandırılmasında ve belirli normların ortaya çıkmasında önemli etkiler oluşturmuştur. Hikâyelerde yer alan “fiziki, kurgusal ve toplumsal mekân” imgesi, araştırmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Çalışmada, Dede Korkut Hikâyelerinde yer alan mekân kurgusu ile günlük yaşama ait toplumsal kurgu arasındaki bağ tespit edilmeye çalışılmış, dişil ve eril kodlar aracılığıyla toplumsal cinsiyet ve mekânlara yüklenen değerler üzerinde durulmuştur.
-
Dede Korkut hikâyeleri, bireysel ve toplumsal değerleri konu edinen destansı öykülerdir. Hikâyelerde yer alan değerler arasında aile birliği, sevgi, dürüstlük, saygı, estetik ve cesaret gibi değerler olduğu gibi, onurluluk, dayanışma, vatanseverlik, cömertlik, merhamet ve diğer sosyal ve dini değerler de vardır. Hikâyeler içerisinde toplam 190 değer tespit edilmiştir, en fazla “saygı” değerini yansıtan örnekler bulunmuş (38), bunu sevgi (29), sorumluluk (17), dayanışma (16) ve vatan sevgisi (15) değerleri izlemiştir.
-
Dede Korkut hikâyeleri, Türklerin eski yaşam tarzları ile ilgili ayrıntılar yanında İslam dini ile ilgili özellikler de vardır. Hikâyelerde Oğuzlar’ın çevredeki boylar ile aralarındaki savaşlar ve kendi iç mücadeleleri yer alır. Hikâyelerin konuları; aşk, yiğitlik gösterisi, kahramanlık, boylar arasındaki savaştır. Hikâyelerde yer alan “Dede Korkut” meçhul bir halk ozanıdır. Hikâyelerde bir çocuktan beklenen çeşitli davranışların neler olduğu görülebilir. Bunun yanı sıra çocuk yetiştirmede başta anne- babalara olmak üzere topluma düşen sorumlulukların neler olduğunu da görmek mümkündür.
Dede Korkut hikâyeleri hakkında bildiklerim bunlarla sınırlı değildir. Ancak bu bilgiler sayesinde Dede Korkut hikâyelerinin Türk kültürü ve edebiyatı için ne kadar önemli olduğunu anlayabiliriz.
