Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün çok yönlü bir eser olmasının nedenleri şunlardır:
-
Dîvânu Lugâti’t-Türk, Türkçenin ilk sözlüğü, dilbilgisi, antolojisi ve ansiklopedisi olarak ifade edilir. Eserde, Türkçenin yazı dili, ses bilgisi, biçim bilgisi, söz varlığı, atasözleri, şiirleri gibi pek çok yönü ele alınmıştır.
-
Dîvânu Lugâti’t-Türk, Türk boylarının ağızlarıyla ilgili bilgi veren ilk eserdir. Eser, Karahanlı Türkçesinin yazı dili esas alınarak hazırlanmış olsa da başka Türk boylarının söz varlıkları da kitaba alınmış ve bu yüzden eserin başlığında “Türk dilleri” ibaresine yer verilmiştir.
-
Dîvânu Lugâti’t-Türk, 11. yüzyıl Türk dünyası günlük yaşamı için önemli veriler içermektedir. Eser, 11. yüzyıldaki birçok Türk âdet ve geleneğinin, giyim kuşam, yeme içme, alışveriş, tarım, hayvancılık, avcılık vb. ile ilgili birçok söz varlığının ilk kaynağı durumundadır.
-
Dîvânu Lugâti’t-Türk, Alp Er Tonga sagusu diye bilinen şiirin ilk ve tek kaynağıdır. Eserde bir bütün hâlinde yer almayan bu şiir, farklı kelimelerin altında parçalar şeklinde maddelere örnek olarak verilmiştir.
-
Dîvânu Lugâti’t-Türk, hem Şu Destanı’nın hem de bu destanda geçen Oğuzlar ve Uygurlarla ilgili bilgilerin tek kaynağıdır.
-
Dîvânu Lugâti’t-Türk, Oğuz boylarının adlarını ve damgalarını gösteren ilk kaynağımızdır. Eserde bugün bildiğimiz 24 Oğuz boyunun 22’sinin isimleri ve damgaları geçmektedir.
-
Dîvânu Lugâti’t-Türk, Araplara yönelik hazırlanmış bir eserdir. Araplara Türkçe öğretmek ve Türkçeyi daha yaygın hale getirmek için kaleme alınmıştır. Eserde Arapça kelimelerin Türkçe karşılıkları da verilmiştir.
