Yukarıdaki hadisleri yorumlarsak, şu sonuçlara ulaşabiliriz:
-
Bu hadisler, İslam’ın sosyal hayata ilişkin temel ilkesi olan kardeşlik ve sevgiyi vurgulamaktadır. Müslümanlar, birbirlerine karşı merhametli, yardımsever, hoşgörülü ve adil olmalıdır. Kendilerine yapılmasını istedikleri iyilikleri başkalarına da yapmalı, kendilerine yapılmasını istemedikleri kötülüklerden başkalarını da korumalıdır.
-
Bu hadisler, insanların birbirlerine karşı sorumluluk duymalarını ve haklarını gözetmelerini istemektedir. Müslümanlar, başkalarının canına, malına, namusuna, ırzına, haysiyetine zarar vermemeli, onların huzurunu ve güvenliğini sağlamalıdır. Başkalarının kusurlarını örtmeli, affetmeli, gıybet etmemeli, dedikodu yapmamalıdır.
-
Bu hadisler, insanların birbirlerine karşı saygılı ve nezaketli olmalarını öğretmektedir. Müslümanlar, başkalarına güzel söz ve davranışlarda bulunmalı, selamlaşmalı, tebessüm etmeli, ikramda bulunmalıdır. Başkalarının fikirlerine değer vermeli, onları dinlemeli, anlamaya çalışmalıdır. Başkalarını suçlamamalı, yargılamamalı, eleştirmemelidir.
Bu ilkelerden hareketle, sosyal hayata ilişkin şu ilkeler belirlenebilir:
-
Sosyal hayatta kardeşlik ve sevgi esas alınmalıdır.
-
Sosyal hayatta sorumluluk ve hak bilinci geliştirilmelidir.
-
Sosyal hayatta saygı ve nezaket gösterilmelidir.