Tansiyon ölçüm aleti, kan basıncını ölçmek için kullanılan bir cihazdır. Kan basıncı, kalbin kanı pompalarken damarlara uyguladığı kuvvettir. Kan basıncı iki değerle ifade edilir: Sistolik basınç ve diyastolik basınç. Sistolik basınç, kalbin kasılıp kanı pompaladığı anki en yüksek basınçtır. Diyastolik basınç ise, kalbin gevşeyip kanla dolduğu anki en düşük basınçtır.
Tansiyon ölçüm aleti nasıl çalışır sorusunun cevabı, tansiyon aletinin tipine göre değişebilir. Günümüzde havalı, cıvalı ve elektronik olmak üzere çeşitli tansiyon aletleri bulunmaktadır. Bu aletlerin ortak noktası, kolun dirsek üstündeki bölümüne bir manşon (bezle kaplı havayla şişen bölüm) yerleştirerek sıvının içindeki basıncı ölçmeleridir. Bu basınç, kan basıncına eşit olur. Bu aletlerin çalışma prensipleri şöyle açıklanabilir:
-
Havalı tansiyon aleti: Bu alette, manşonun içine bir pompa ile hava doldurulur. Manşonun içindeki hava basıncı, bir manometre (basınç göstergesi) ile ölçülür. Manometre, milimetre civa (mmHg) olarak adlandırılan bir birimle basıncı gösterir. Manşon şişirildiğinde, kol atardamarındaki kan akışı durur. Manşonun havası yavaş yavaş boşaltılırken, bir steteskop (dinleme aleti) ile kol atardamarındaki kan sesleri dinlenir. Kan sesleri duyulmaya başlandığı anda, manometredeki değer sistolik basınca eşittir. Kan sesleri duyulmayacak kadar azaldığı anda ise, manometredeki değer diyastolik basınca eşittir.
-
Cıvalı tansiyon aleti: Bu alette, manometre yerine civa sütunu kullanılır. Civa sütunu da mmHg olarak adlandırılır. Diğer işlemler havalı tansiyon aleti ile aynıdır.
-
Elektronik tansiyon aleti: Bu alette, manometre ve steteskop yerine elektronik sensörler kullanılır. Sensörler, manşonun içindeki hava basıncını ve kol atardamarındaki kan seslerini otomatik olarak algılar ve bir ekran üzerinde gösterir. Elektronik tansiyon aletleri üst koldan veya bilekten ölçüm yapabilir.
