Aşağıdaki cümlelerin başına yargılar doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazınız.
-
(Y) Dalga hareketi ile hem enerji hem de ortam taşınır. Dalga hareketi ile sadece enerji taşınır, ortam taşınmaz.
-
(D) Bir dalganın frekansı onu oluşturan kaynağın titreşim hızına bağlıdır. Bir dalganın frekansı, kaynağın bir saniyede yaptığı titreşim sayısıdır.
-
(Y) Bir dalganın frekansı arttıkça dalga boyu da artar. Bir dalganın frekansı arttıkça dalga boyu azalır. Dalga boyu ve frekans ters orantılıdır.
-
(Y) Titreşim doğrultusu yayılma doğrultusuna paralel olan dalgalara enine dalgalar denir. Titreşim doğrultusu yayılma doğrultusuna paralel olan dalgalara boyuna dalgalar denir. Enine dalgalar, titreşim doğrultusu yayılma doğrultusuna dik olan dalgalardır.
-
(D) Esnek bir ortamda kısa süreli oluşturulan sarsıntıya atma denir. Atma, bir ortamda oluşan tek bir dalga şeklidir.
-
(D) Bir yayda baş yukarı gelen atma, sabit uca ulaştığında baş aşağı gidecek şekilde yansır. Sabit uç, yansımanın faz değiştirdiği uçtur. Serbest uçta ise faz değişimi olmaz.
-
(Y) Ses şiddeti ses dalgasının frekansına bağlıdır. Ses şiddeti ses dalgasının genliğine bağlıdır. Ses şiddeti, sesin kulaklarımızda bıraktığı etkidir.
-
(Y) Ses yüksekliği, sesleri ince veya kalın işitmemize neden olan ses özelliğidir. Ses yüksekliği, sesleri tiz veya pes işitmemize neden olan ses özelliğidir. Ses yüksekliği, sesin frekansı ile ilgilidir.
-
(D) Mekanik dalgaların yayılması için maddesel ortama gerek vardır. Mekanik dalgalar, enine ya da boyuna dalgalar olarak ikiye ayrılır. Mekanik dalgalar, katı, sıvı veya gaz gibi maddesel ortamlarda yayılabilen dalgalardır. Mekanik dalgaların türü, titreşim doğrultusuna göre belirlenir.
-
(D) Sesin işitme sağlığınıza zararlı olup olmadığı veya bir aracın gürültülü olup olmaması ses düzeyine bakılarak belirlenir. Ses düzeyi, ses şiddetinin desibel cinsinden ölçülmesidir. Ses düzeyi arttıkça ses daha gürültülü ve rahatsız edici olur.
-
(D) Tüm dalgalar bir yüzeye çarparak yansıdığında gelme açısı, yansıma açısına eşittir. Bu durum yansıma kanunu olarak bilinir ve tüm dalgalar için geçerlidir.
-
(Y) Bir dalganın genliği ne kadar küçükse o kadar çok enerji taşır. Bir dalganın genliği ne kadar büyükse o kadar çok enerji taşır. Genlik ve enerji arasında doğru orantı vardır.
-
(Y) Yüksek frekanslı dalgaların genliği küçüktür. Frekans ve genlik arasında bir ilişki yoktur. Frekans ve genlik birbirinden bağımsız olarak değişebilir.
-
Her bir saniyede oluşan dalga sayısına frekans denir.
-
Yüksek frekanslı titreşimler ince ses üretir.
-
Belli bir hızla döndürülünce dalgaların durgun görünmesini sağlayan araca stroboskop denir.
-
Bir depremin kaynağında açığa çıkan enerji ile ilişkili değere şiddet denir ve sismograf denilen alet ile ölçülür.
-
Dalga tepesi ile denge noktası arasındaki mesafeye genlik denir.
-
Ultrason, frekansı 20000 Hz den büyük olan ses dalgalarına denir.
-
Bir ses dalgası, ortam taneciklerinin sırasıyla sıklaşması ve seyrekleşmesi ile oluşur.
-
Düzensiz frekansta titreşen cisimlerin oluşturduğu sese gürültü denir.
-
Bir kedi sesinin kaplan sesinden daha ince olmasının sebebi kedi sesinin frekansının daha büyük olmasıdır.
-
Sesin yüksekliği ses perdesi olarak da bilinir.
-
Bir kişinin işitme duyusunda hasar meydana gelmesi için başlangıç sınırı olan ses seviyesi 85 dB ’dir.
-
Titreşimlerin dalga uzunluğuna göre azalıp çoğaldığını deneyler yaparak tespit eden İslam alimi Biruni ’dir.
-
Periyodik dalga Esnek bir ortamda eşit zaman aralıklarında oluşturulan sarsıntılara denir.
-
Richter Depremlerin aletsel bir ölçüsü olan “büyüklük” kavramını tanımlayan kişidir.
-
Rezonans Bir cismin enerjiyi soğurarak kendi doğal frekansında titreşime geçmesi olayıdır.
-
Enine dalgalar Titreşim doğrultusu yayılma doğrultusuna dik olan dalgalara denir.
-
Periyot Bir tam dalganın oluşması için geçen süredir.
-
Odak noktası Çukur bir yüzeye gelen doğrusal su dalgaları bir noktada toplanıp tekrar dağılacak şekilde bu engelden yansır. Doğrusal dalgaların toplandığı bu noktaya denir.
-
Dalga tepesi Enine dalganın en yüksek noktasına denir.
-
Desibel Ses düzeyi birimidir.
-
Sismograf Yer sarsıntılarının büyüklüğünü, süresini, merkezini ve saatini saptamaya yarayan aygıta denir.
-
Tını Her ses dalgasının kendisine özel karakteristiğe sahip olmasına denir.
