Hionit ve Eftalit Devletleri, Türk tarihinin önemli bir parçası olan Ak Hun İmparatorluğu’nun iki kolu olarak Orta Asya’dan Hindistan’a kadar uzanan geniş bir coğrafyada hüküm sürmüşlerdir. Bu devletler, hem Türk hem de Hint kültürlerini etkilemiş ve birçok savaşa katılmışlardır. Aşağıda bu devletlerin tarihi hakkında bazı bilgiler verilmiştir.
-
Hionitler: Hionitler, Ak Hun İmparatorluğu’nun doğu kolunu oluşturan ve M.S. 4. yüzyılın sonlarından 6. yüzyılın ortalarına kadar varlığını sürdüren bir Türk devletidir. Hionitler, Orta Asya’dan Hindukuş Dağları’na kadar uzanan bölgelerde etkili olmuşlar ve Hint, İran, Çin ve Roma gibi medeniyetlerle ilişki kurmuşlardır. Hionitler, Budizm, Maniheizm, Zerdüştlük gibi farklı dinlere inanmışlar ve Hint sanatını benimsemişlerdir. Hionitlerin en ünlü hükümdarı Mihirakula’dır. Hionitler, 6. yüzyılda Göktürk Kağanlığı ve Sasani İmparatorluğu’nun saldırıları sonucunda yıkılmışlardır.
-
Eftalitler: Eftalitler, Ak Hun İmparatorluğu’nun batı kolunu oluşturan ve M.S. 5. yüzyılın ortalarından 6. yüzyılın sonlarına kadar varlığını sürdüren bir Türk devletidir. Eftalitler, Orta Asya’dan İran’a kadar uzanan bölgelerde yaşamışlar ve Sasani, Bizans, Ermeni gibi devletlerle savaşmışlardır. Eftalitler, beyaz giyindikleri için “Ak Hunlar” ya da “Beyaz Hunlar” olarak da adlandırılmışlardır. Eftalitlerin en ünlü hükümdarı Toramana’dır. Eftalitler, 6. yüzyılda Göktürk Kağanlığı ve Sasani İmparatorluğu’nun ortak saldırısı sonucunda yıkılmışlardır.
