Bilgi çeşitleri arasındaki farklar nelerdir sorusunun cevabı, bilginin tanımı, kaynağı, yöntemi, geçerliliği, öznelliği ve ifade biçimi gibi kriterlere göre değişebilir. Ancak genel olarak, bilgi çeşitleri şu şekilde sınıflandırılabilir:
-
Gündelik bilgi: Günlük yaşamda karşılaşılan olaylar ve deneyimler sonucu elde edilen bilgidir. Duyu organları aracılığıyla kazanılır ve bireysel olarak yorumlanır. Genel geçerliliği ve kesinliği yoktur. Örnek: Bugün hava çok güzel.
-
Teknik bilgi: İnsanın temel ihtiyaçlarını karşılamak ve yaşamını kolaylaştırmak için araç gereç yapımı ile ilgili bilgidir. Gündelik veya bilimsel bilgiye dayanarak elde edilebilir. Yararlılık amacına yöneliktir. Örnek: Bisiklet nasıl yapılır?
-
Sanat bilgisi: İnsanın duygu, düşünce ve hayallerini estetik bir biçimde ifade etmesi ile ilgili bilgidir. Duygu, coşku ve sezgiye dayanır. Öznel ve yaratıcıdır. Ses, renk, şekil gibi ifade araçları kullanır. Örnek: Mona Lisa tablosu.
-
Dini bilgi: İnsanın doğaüstü bir güce veya güçlere inanması ve onun vahiy veya peygamberler aracılığıyla bildirdiklerine dayanması ile ilgili bilgidir. İman ve itaat esasına dayanır. Dogmatik ve eleştirilemezdir. Örnek: Kur’an-ı Kerim.
-
Bilimsel bilgi: Evreni, toplumu ve insanı araştırma konusu yapan, bu konular üzerinde gözlem, deney ve akıl yürütme yoluyla yöntemli bir şekilde elde edilen bilgidir. Nesnel, sistemli ve genel geçerlidir. Nedensellik ilkesine dayanır. Örnek: Newton’un hareket kanunları.
-
Felsefi bilgi: İnsanın varlık, bilgi, değer gibi temel kavramlar üzerinde akıl yürütmesi ile ilgili bilgidir. Eleştirel, sorgulayıcı ve kuşkucudur. Soyut ve kuramsaldır. Örnek: Platon’un idealar kuramı.
Bu bilgi çeşitleri arasındaki farklar, aynı zamanda farklı disiplinlerin ortaya çıkmasına da neden olmuştur. Örneğin; teknik bilgi mühendislik, sanat bilgisi resim, dini bilgi teoloji, bilimsel bilgi fizik, felsefi bilgi metafizik gibi alanları oluşturmuştur.
