Milli mücadele döneminde kahramanlık göstermiş kişiler arasında hem erkekler hem de kadınlar vardır. Bu kişiler, vatanlarını savunmak ve bağımsızlıklarını korumak için büyük fedakarlıklar yapmış ve çeşitli cephelerde savaşmışlardır. Milli mücadele kahramanları arasında Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü, Fevzi Çakmak, Kazım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy, Refet Bele, Ömer Halis Demir, Nuri Conker, İbrahim Tali Öngören gibi isimler bulunmaktadır.
Milli mücadelede kahramanlık gösteren kadınlar ise şunlardır:
-
Nezahat Onbaşı: Nezahat Onbaşı, Kurtuluş Savaşı’nda Sakarya Meydan Muharebesi’nde gösterdiği kahramanlıkla tanınır. Nezahat Onbaşı, 1921 yılında Ankara’da kurulan Kadınlar Müdafaa-i Vatan Cemiyeti’ne katılmış ve cepheye gitmek için gönüllü olmuştur. Sakarya Meydan Muharebesi’nde düşmanın ilerleyişini durdurmak için birlikte savaştığı erkek askerlerle birlikte şehit olmuştur.
-
Kara Fatma: Kara Fatma, Kurtuluş Savaşı’nda Çanakkale, Kafkas, Filistin ve Anadolu cephelerinde savaşmış bir kadın kahramandır. Kara Fatma, 1915 yılında Çanakkale Savaşı’nda eşini ve oğlunu kaybetmiştir. Bu acı olaydan sonra vatanını savunmak için silahlanmış ve birçok savaşa katılmıştır. Kara Fatma, 1920 yılında Anadolu’ya geçerek Mustafa Kemal Atatürk’ün emrine girmiş ve 43 yaşında bir alay komutanı olarak İzmir’in kurtuluşuna katkıda bulunmuştur.
-
Halide Edip Adıvar: Halide Edip Adıvar, Kurtuluş Savaşı’nda hem siyasi hem de askeri alanda önemli rol oynamış bir kadın yazardır. Halide Edip Adıvar, 1919 yılında İstanbul’da işgale karşı düzenlenen mitinglerde halka hitap etmiş ve milli mücadeleye destek çağrısında bulunmuştur. 1920 yılında Anadolu’ya geçerek Mustafa Kemal Atatürk’ün yanında yer almış ve Sakarya Meydan Muharebesi’nde cephede savaşmıştır. Halide Edip Adıvar, aynı zamanda Türk kadınının eğitim, siyaset ve kültür alanlarında ilerlemesine katkıda bulunmuş bir aydındır.
-
Halime Çavuş: Halime Çavuş, Kurtuluş Savaşı’nda Antep Savunması’nda kahramanlık göstermiş bir kadındır. Halime Çavuş, 1920 yılında Fransız işgaline karşı direnen Antep halkına katılmış ve birçok çatışmada yer almıştır. Halime Çavuş, 1921 yılında Fransızların saldırısına karşı koyarken şehit olmuştur. Halime Çavuş’un cesareti ve fedakarlığı, Antep’in Gaziantep adını almasında etkili olmuştur.
-
Tayyar Rahmiye: Tayyar Rahmiye, Kurtuluş Savaşı’nda Kuvayı Milliye’ye katılan ve cephede savaşan bir kadındır. Tayyar Rahmiye, 1919 yılında Yunan işgaline karşı direnen Manisa halkına katılmış ve birçok savaşa katılmıştır. Tayyar Rahmiye, 1922 yılında İzmir’in kurtuluşunda da yer almış ve Yunan askerlerini esir almıştır. Tayyar Rahmiye, Kurtuluş Savaşı’nın sonunda Mustafa Kemal Atatürk tarafından takdir edilmiş ve madalya almıştır.
-
Kazım Karabekir, milli mücadele döneminde kahramanlık göstermiş bir Türk asker ve siyasetçidir. Kurtuluş Savaşı’nda Doğu Cephesi’nde Ermeni ve Rus kuvvetlerine karşı büyük başarılar elde etmiş, Kars Antlaşması ve Gümrü Antlaşması’nı imzalayarak Türk-Ermeni sınırını belirlemiştir. Ayrıca, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kurucu ve genel başkanı olmuş, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin beşinci başkanı seçilmiştir. Kazım Karabekir’in yaptığı kahramanlıklardan biri de Erzurum’un kurtuluşudur. Bu hikayeyi şöyle anlatabiliriz:
Erzurum, I. Dünya Savaşı’nda Rus işgaline uğramıştı. Mondros Ateşkes Anlaşması’ndan sonra da Ermeniler tarafından ele geçirilmişti. Ermeniler, Erzurum’u Ermenistan’ın başkenti yapmak istiyorlardı. Bu durum karşısında, Kazım Karabekir, 15. Kolordu Komutanı olarak Doğu Cephesi’ne atandı. Karabekir, Erzurum’u kurtarmak için hemen harekete geçti. 12 Temmuz 1919’da Oltu’yu, 25 Temmuz’da Sarıkamış’ı, 27 Temmuz’da Kağızman’ı, 30 Temmuz’da Horasan’ı, 2 Ağustos’ta Narman’ı, 4 Ağustos’ta Pasinler’i, 6 Ağustos’ta da Hasankale’yi Ermenilerden geri aldı. 12 Ağustos 1919’da ise Erzurum’a girdi. Erzurum halkı, Karabekir ve askerlerini büyük bir sevinç ve coşkuyla karşıladı. Erzurum’un kurtuluşu, milli mücadelede bir dönüm noktası oldu. Karabekir, Erzurum Kongresi’ne de katılarak, milli iradenin temsil edilmesine katkı sağladı.
