Millî Mücadele’nin üç misakı, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş felsefesini ve hedeflerini ortaya koyan belgelerdir. Bu belgeler arasında şu ilişkiler kurulabilir:
-
Misak-ı Millî, Türk milletinin bağımsızlık ve millî egemenlik mücadelesinin temel ilkelerini ve sınırlarını belirleyen bir beyannamedir. Misak-ı Millî, Kurtuluş Savaşı’nın siyasi ve askeri hedeflerini ortaya koymuştur.
-
Misak-ı Maarif, Türk eğitim sisteminin çağdaş, millî ve demokratik bir anlayışla yeniden yapılandırılmasını amaçlayan bir programdır. Misak-ı Maarif, Cumhuriyet’in kuruluşundan sonra gerçekleştirilen eğitim reformlarının temelini oluşturmuştur.
-
Misak-ı İktisadi, Türkiye’nin ekonomik bağımsızlığını ve kalkınmasını sağlamak için alınması gereken tedbirleri içeren bir plandır. Misak-ı İktisadi, Cumhuriyet’in kuruluşundan sonra uygulanan ekonomik politikaların yönünü belirlemiştir.
Bu üç misak arasında şu ortak noktalar bulunabilir:
-
Hepsi, Türkiye’nin bağımsızlığını, millî birliğini ve çağdaşlaşmasını hedeflemektedir.
-
Hepsi, Türk milletinin kendi kaderini tayin etme hakkını savunmaktadır.
-
Hepsi, Türkiye’nin uluslararası alanda saygın ve güçlü bir konuma gelmesini istemektedir.
Bu üç misak arasında şu farklılıklar da göze çarpmaktadır:
-
Misak-ı Millî, daha çok siyasi ve askeri konulara odaklanmıştır. Misak-ı Maarif ve Misak-ı İktisadi ise daha çok sosyal ve ekonomik konulara değinmiştir.
-
Misak-ı Millî, Meclis-i Mebusan tarafından kabul edilmiş ve resmî bir belge haline gelmiştir. Misak-ı Maarif ve Misak-ı İktisadi ise TBMM tarafından hazırlanmış ve program niteliğinde kalmıştır.
-
Misak-ı Millî, Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcında ilan edilmiştir. Misak-ı Maarif ve Misak-ı İktisadi ise Kurtuluş Savaşı’nın sonuna doğru ortaya çıkmıştır.
