Adnan Çoker, Türk ressam ve akademisyen; soyut geometrik resim alanında öncü bir isimdir. 1927 yılında İstanbul’da doğmuş, 1951 yılında İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nden mezun olmuştur. 1955 yılında Avrupa konkurunu kazanarak Paris’e gitmiş, Andre Lhote ve Henri Goetz gibi ünlü sanatçıların atölyelerinde çalışmıştır. 1960 yılında Türkiye’ye dönmüş, Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümü asistanı ve daha sonra öğretim üyesi olmuştur. 1963 yılında Altan Gürman, Sarkis, Devrim Erbil ve Tülay Tura ile "Mavi Grup"u kurmuştur. 1964 yılında Fransız bursu ile ikinci kez Paris’e gitmiş, W. Hayter ve Goetz atölyelerinde gravür ve boya etüdleri yapmıştır. 1969 yılında doçent, 1976 yılında profesör unvanını almıştır. 1977 yılında İstanbul Resim ve Heykel Müzesi Müdürlüğü’ne, 1983 yılında Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü Başkanlığı’na atandı. 1985 yılında bu görevinden istifa etmiştir. 2022 yılında 94 yaşında hayatını kaybetmiştir.
Adnan Çoker’in eserleri, soyut-minimal bir anlayışla, yüzey-mekan, düzlem-espas, mimari-çerçeveleme, anıtsallık, denge ve geometri gibi temel kavramları irdeler. Resimlerinde “Kalıp-Biçim” ya da “Asılı Biçim” olarak nitelendirdiği biçimler, siyah üzerinde soyut bir mekansal boyut içinde asılı gibi durur. Osmanlı ve Selçuklu anıtsal mimarlığının, iç uzamı dış dünyaya açan sivri kemerli kapı ve pencere motifinden yola çıkarak oluşturduğu uyum, sanatçının deyimiyle bir "kalıp biçim"e dayanır. Yani geometrik ve alışılmış biçimcilikten ayrılır.
Adnan Çoker’in eserleri arasında şunlar sayılabilir:
-
Kubbeler Dizisi, 1993, Galeri Nev, Maçka, İstanbul. Bu seride, sanatçı, kubbe motifini farklı renk, biçim ve kompozisyonlarla yorumlamıştır. Kubbe, hem mimari bir öğe hem de sembolik bir anlam taşımaktadır.
-
Minimaller ve Varyasyonları, 1994, Galeri B, İstanbul. Bu seride, sanatçı, siyah fon üzerinde beyaz, kırmızı, mavi ve sarı renklerle oluşturduğu geometrik biçimleri, farklı boyut, yön ve konumlarla çeşitlendirmiştir. Biçimler, hem birbirleriyle hem de zeminle ilişki kurarak, dinamik bir ritim yaratmıştır.
-
Artı Elemanlar, 1996, Aksanat Galerisi, İstanbul. Bu seride, sanatçı, siyah fon üzerindeki geometrik biçimlere, farklı renk ve malzemelerden oluşan ek elemanlar eklemiştir. Bu elemanlar, hem biçimleri hem de resmin algılanışını değiştirmiştir. Sanatçı, bu şekilde, resmin iki boyutluluk ve üç boyutluluk arasındaki sınırını sorgulamıştır.
-
Eksik Burçlar, 2001, Maçka Sanat Galerisi, İstanbul. Bu seride, sanatçı, siyah fon üzerindeki geometrik biçimlerin bir kısmını keserek, boşluklar oluşturmuştur. Bu boşluklar, hem biçimlerin tamamlanmasını hem de resmin derinliğini sağlamıştır. Sanatçı, bu şekilde, resmin varlık ve yokluk arasındaki gerilimini ortaya koymuştur.
