Osmanlı Devleti ile İran (Safeviler) arasında 16. ve 17. yüzyıllarda birçok antlaşma imzalanmıştır. Bunlardan en önemlileri şunlardır:
-
Amasya Antlaşması (1555): Bu antlaşma Osmanlı Devleti ile Safeviler arasında yapılan ilk antlaşmadır. Antlaşmayı Osmanlı adına Kanuni Sultan Süleyman, Safeviler adına da Şah İsmail’in genç oğlu Şah Tahmasb imzalamıştır. Antlaşma ile birlikte Doğu Anadolu ve Tebriz bölgesinin Osmanlı kontrolüne girdiği kabul edilmiştir.
-
Ferhat Paşa Antlaşması (1590): Bu antlaşma Osmanlı Devleti ile Safeviler arasında uzun süren bir savaşın ardından imzalanmıştır. Antlaşmayı Osmanlı adına Sadrazam Ferhat Paşa, Safeviler adına da Şah Abbas imzalamıştır. Antlaşma ile birlikte Azerbaycan ve Gürcistan, Osmanlı’nın hakimiyetine girmiştir.
-
Nasuh Paşa Antlaşması (1612): Bu antlaşma Osmanlı Devleti ile Safeviler arasında 1603-1612 yılları arasında süren savaşın sonunda imzalanmıştır. Antlaşmayı Osmanlı adına Sadrazam Nasuh Paşa, Safeviler adına da Şah Abbas imzalamıştır. Antlaşma ile birlikte Azerbaycan ve Gürcistan’ın bir kısmı Safeviler’e geri verilmiştir.
-
Kasr-ı Şirin Antlaşması (1639): Bu antlaşma Osmanlı Devleti ile Safeviler arasında 1623-1639 yılları arasında süren savaşın sonunda imzalanmıştır. Antlaşmayı Osmanlı adına Sadrazam Tabanıyassı Mehmed Paşa, Safeviler adına da Şah Safi imzalamıştır. Antlaşma ile birlikte bugünkü Türkiye-İran sınırı belirlenmiştir
-
II. Kasr-ı Şirin (Kerden) Antlaşması, 1746 yılında Osmanlı Devleti ile Safevi Devleti arasında imzalanan bir barış antlaşmasıdır. Bu antlaşma ile 1639 yılında yapılan I. Kasr-ı Şirin Antlaşması’nın sınırları tekrar kabul edilmiştir. Bu antlaşma, Osmanlı-İran Savaşlarına uzun bir süre ara vermiş ve 1775 yılına kadar sürecek bir barış dönemi başlatmıştır. Bu antlaşmanın önemi, bugünkü Türkiye-İran ve İran-Irak sınırlarını büyük ölçüde belirlemiş olmasıdır.
Bu antlaşmaların dışında Osmanlı Devleti ile Safeviler arasında daha küçük çaplı bazı antlaşmalar da yapılmıştır. Bunlardan bazıları şunlardır:
-
Zahab Antlaşması (1623): Bu antlaşma Osmanlı Devleti ile Safeviler arasında 1623 yılında imzalanmıştır. Antlaşma ile birlikte Bağdat Safeviler’e geçmiştir.
-
Erzurum Antlaşması (1847): Bu antlaşma Osmanlı Devleti ile Safeviler’in yerini alan Kaçar Hanedanı arasında 1847 yılında imzalanmıştır. Antlaşma ile birlikte Türkiye-İran sınırı Kasr-ı Şirin Antlaşması’na göre yeniden düzenlenmiştir.
