“Üsküdar’a Gider İken” ya da “Kâtibim” olarak bilinen bu türkünün hikayesi oldukça ilginçtir. Türkü, 19. yüzyılın sonuna, Abdülmecid devrinde Kırım Harbi sırasında ortaya çıkmıştır.
Bu dönemde, Abdülmecid, İstanbul’daki her memura setre ve pantolon giydirmiştir. Ancak, bu yeni kıyafetler toplum tarafından yadırganmış ve “Gavur mukallitliği” olarak nitelendirilmiştir. Özellikle genç ve yakışıklı katipler, bu yeni kıyafetlerle dikkat çekmişlerdir.
Kırım Harbi sırasında, müttefikimiz olan İngilizler’e Selimiye Kışlası hastane olarak tahsis edilmiştir. İngiliz ordusundaki İskoç alayı, kısa etekleri nedeniyle “donsuz asker” lakabını almıştır. Bu alayın bir İskoçyalı bestekar tarafından bestelenen marşı, bir İstanbul külhanbeyi tarafından, katiplerle dalga geçmek için “Üsküdar’a giderken…” türküsünün melodisi olarak kullanılmıştır.
Bazı kaynaklara göre ise, türkü, 19. yüzyılda Üsküdar Adliyesi Başkâtibi olan Aziz Mahmud Bey’in hikayesini anlatmaktadır. Ancak, türkünün kökeni ve hikayesi konusunda farklı iddialar da bulunmaktadır.
Bu türkü, Türkiye’nin yanı sıra Bosna-Hersek, Bulgaristan, Yunanistan, Sırbistan gibi Balkan ülkelerinde ve dünyanın birçok yerinde de bilinir.
