Question

Aşağıda açıklaması verilen deneye göre soruları cevaplayınız.

Işıklı ortamda büyüyen aynı tür iki bitkiyle yukarıdaki düzenekler hazırlanıyor. Birinci düzenekte bitki sabit tutulurken ikinci düzenekte bitki ok yönünde sürekli döndürülüyor.

1. Birinci düzenekteki bitkide kökün ve gövdenin yönelimi nasıl olur? Nedenini açıklayınız.

2. İkinci düzenekte bitkide kökün ve gövdenin yönelimi nasıl olur? Nedenini açıklayınız.

Answer 1

Işıklı ortamda büyüyen bitkilerin kök ve gövde yönelimleri, ışığın yönüne ve bitkinin konumuna göre değişir. Işık, bitkilerin büyüme yönünü etkileyen en önemli dışsal faktördür ve fototropizm olarak adlandırılan bir fenomenle sonuçlanır.

1. Birinci düzenekteki bitkide:

   • Kök Yönelimi: Genellikle yerçekimine doğru negatif gravitropizma gösterir ve aşağı doğru büyür.
   • Gövde Yönelimi: Işığa doğru pozitif fototropizma gösterir ve ışık kaynağına doğru büyür.
   • Nedeni: Bitki sabit tutulduğunda, ışık kaynağına en yakın kısımlar daha fazla ışık alır ve bu, oksin hormonunun gövdenin gölgede kalan tarafına doğru hareket etmesine neden olur. Bu asimetrik oksin dağılımı, gövdenin ışığa doğru eğilmesine yol açar.

2. İkinci düzenekteki bitkide:

   • Kök Yönelimi: Yine yerçekimine doğru negatif gravitropizma gösterir ve aşağı doğru büyür.
   • Gövde Yönelimi: Bitki sürekli döndürüldüğü için, ışığın sürekli değişen yönü nedeniyle belirgin bir yönelim göstermez.
   • Nedeni: Bitki döndürüldüğünde, ışık kaynağına yönelik asimetrik büyüme engellenir çünkü ışık tüm yüzeyler tarafından eşit olarak alınır. Bu durum, gövdenin düzgün bir şekilde ve belirgin bir yönelim olmadan büyümesine neden olur.

Bu açıklamalar, bitkilerin ışık ve yerçekimi gibi dışsal uyaranlara nasıl tepki verdiğini ve bu uyaranların bitki büyümesi ve yönelimi üzerindeki etkilerini göstermektedir.