12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 262, 263, 264, 265 Cevapları - Meb yayınları

Question

Türk Milleti! Kurtuluş Savaşı’na başladığımızın on beşinci yılındayız. Bugün Cumhuriyetimizin onuncu yılını doldurduğu en büyük bayramdır. Kutlu olsun! Şu anda büyük Türk milletinin bir ferdi olarak, bu kutlu güne kavuşmanın en derin sevinci ve heyecanı içindeyim. Yurttaşlarım! Az zamanda çok ve büyük işler yaptık. Bu işlerin en büyüğü, temeli, Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan Türkiye Cumhuriyeti’dir. Bundaki muvaffakiyeti, Türk milletinin ve onun değerli ordusunun bir ve beraber olarak azimkârane yürümesine borçluyuz. Fakat yaptıklarımızı asla kâfi göremeyiz! Çünkü, daha çok ve daha büyük işler yapmak mecburiyetinde ve azmindeyiz. Yurdumuzu dünyanın en mamur ve en medeni milletleri seviyesine çıkaracağız. Milletimizi en geniş refah, vasıta ve kaynaklarına sahip kılacağız. Millî kültürümüzü muasır medeniyet seviyesi- nin üstüne çıkaracağız. Bunun için bizce zaman ölçüsü geçmiş asırların gevşetici zihniyetine göre değil, asrımızın sürat ve hareket mefhumuna göre düşünülmelidir. Geçen zamana nispetle, daha çok çalışacağız. Daha az zamanda, daha büyük işler başaracağız. Bunda da muvaffak olacağımı- za şüphem yoktur. Çünkü, Türk milletinin karakteri yüksektir; Türk milleti çalışkandır; Türk mil- leti zekidir. Çünkü Türk milleti, millî birlik ve beraberlikle güçlüklerini Metne Dair yenmesini bilmiştir. Ve çünkü, Türk milletinin yürümekte olduğu terakki ve medeniyet yolunda, elinde ve kafasında tuttuğu meşale, müspet ilim- Söylev türünde amaç; dinleyenleri belli bir dir. Şunu da ehemmiyetle belirtmeliyim ki yüksek bir insan cemiyeti olan amaca yöneltmek, Türk milletinin tarihî bir vasfı da güzel sanatları sevmek ve onda yüksel- onlara bir duyguyu ve mektir. Bunun içindir ki milletimizin yüksek karakterini, yorulmaz çalış- düşünceyi aşılamak, kanlığını, fıtri zekâsını, ilme bağlılığını, güzel sanatlara sevgisini ve millî onları coşturmaktır. birlik duygusunu mütemadiyen ve her türlü vasıta ve tedbirlerle besleye- rek inkişaf ettirmek millî ülkümüzdür. Türk milletine çok yakışan bu ülkü, onu bütün beşeriyette hakikî huzurun temini yolunda, kendine düşen medeni vazifeyi yapmakta, muvaffak kılacaktır. Büyük Türk milleti! On beş yıldan beri, giriştiğimiz işlerde muvaffakiyet vaadeden çok sözlerimi işittin. Bahtiyarım ki, bu sözlerimin hiçbirinde milletimin, hakkımdaki itimadını sarsacak bir isabetsizliğe uğramadım. Bugün, aynı iman ve katiyetle söylüyorum ki, millî ülküye, tam bir bütün- lükle yürümekte olan Türk milletinin büyük millet olduğunu bütün medeni âlem, az zamanda, bir kere daha tanıyacaktır. Asla şüphem yoktur ki, Türklüğün unutulmuş büyük medeni vasfı ve büyük mede- ni kabiliyeti, bundan sonraki inkişafı ile atinin yüksek medeniyet uf- kunda yeni bir güneş gibi doğacaktır. Türk milleti! Ebediyete akıp giden her on senede, bu büyük millet bayramını daha büyük şereflerle saadetlerle huzur ve refah içinde kutlamanı gönülden dilerim. Ne mutlu Türk’üm diyene! 1. “Millî kültürümüzü çağdaş medeniyet seviyesinin üstüne çıkaracağız.” cümlesinde altı çizili keli- me grubu ile anlatılmak istenen nedir? 2. “Asla şüphem yoktur ki, Türklüğün unutulmuş büyük medeni niteliği ve büyük medeni kabiliyeti, bundan sonraki gelişmesi ile geleceğin yüksek medeniyet ufkunda yeni bir güneş gibi doğacaktır.” Okuduğunuz metinden alınan yukarıdaki cümleyi metnin bağlamından hareketle açıklayınız. 3. Okuduğunuz metinde, Türk milletinin gerektiğinde kenetlenip zorlukların üstesinden geldiği be- lirtilmiştir. Türk milletinin bundan başka hangi özellikleri vurgulanmaktadır? 4. Okuduğunuz metnin üslubu ile ilgili çıkarımlarda bulununuz. 5. Metinde söylev türünün hangi özellikleri görülmektedir? 6. Okuduğunuz metin için kullanılan görselin, metnin içeriği ile arasındaki ilişkiyi belirleyiniz. 7. Metindeki anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yollarını belirleyerek aşağıdaki şemalara yazınız. Anlatım Biçimleri :…………………………………. Düşünceyi Geliştirme Yolları : …………………………………………. 8. Okuduğunuz metindeki yardımcı düşüncelerden hareketle ana düşünceyi belirtiniz. 9. Okuduğunuz metinde yazarla anlatıcının aynı kişi olması, metnin türünü nasıl etkilemiştir? DİL BİLGİSİ 1. Okuduğunuz metinden alınan aşağıdaki parçada vurgulanmak istenen düşünceyi söyleyiniz. Az zamanda çok ve büyük işler yaptık. Bu işlerin en büyüğü, temeli, Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan Türkiye Cumhuriyeti’dir. Bundaki muvaffakiyeti, Türk milletinin ve onun değerli ordusunun bir ve beraber olarak azimkârane yürümesine borçluyuz. Fakat yaptıklarımızı asla kâfi göremeyiz! Çünkü, daha çok ve daha büyük işler yapmak mecburiyetinde ve azmindeyiz. 2. Okuduğunuz metinde geçen “Kutlu olsun!”, “Yurttaşlarım!”, “Ne mutlu Türk’üm diyene!” ifadelerinde ünlem işaretinin kullanım amacını açıklayınız. 3. Metindeki “Türk milletine çok yaraşan bu ülkü, onu bütün beşeriyette hakiki huzurun temini yolunda, kendine düşen medeni vazifeyi yapmakta, başarılı kılacaktır.” cümlesinde virgülün kullanım amaçlarını açıklayınız. 4. Okuduğunuz metinde “dönemsel imla”ya örnek olabilecek kullanımları belirleyiniz.

Answer 1

Bu metin, Türkiye Cumhuriyeti’nin onuncu yıl dönümünde Mustafa Kemal Atatürk’ün yaptığı bir konuşmadır ve Türk milletinin bağımsızlık sonrası kazanımlarını ve geleceğe yönelik hedeflerini içerir. Şimdi sizin için metindeki bazı sorulara cevaplar hazırladım:

1. “Millî kültürümüzü çağdaş medeniyet seviyesinin üstüne çıkaracağız.” cümlesinde vurgulanan, Türkiye’nin kendi millî değerlerini koruyarak modern dünyada ilerlemesi ve hatta çağdaş medeniyetlerin seviyesini aşması gerektiği düşüncesidir.

2. “Asla şüphem yoktur ki, Türklüğün unutulmuş büyük medeni niteliği ve büyük medeni kabiliyeti, bundan sonraki gelişmesi ile geleceğin yüksek medeniyet ufkunda yeni bir güneş gibi doğacaktır.” cümlesi, Türk milletinin tarihsel ve kültürel mirasının, gelecekteki gelişmelerle birlikte dünya medeniyetine önemli katkılarda bulunacağına olan inancı ifade eder.

3. Metinde, Türk milletinin yüksek karakteri, çalışkanlığı, zekası, ilme bağlılığı, güzel sanatlara olan sevgisi ve millî birlik duygusu gibi özellikler vurgulanmaktadır.

4. Metnin üslubu, coşkulu ve ikna edici bir dil kullanarak, dinleyicileri harekete geçirmeye ve millî birliği pekiştirmeye yöneliktir.

5. Metinde söylev türünün özellikleri olarak, hitap edilen kitleye yönelik coşkulu ve etkileyici bir dil, millî duyguları harekete geçirme, geleceğe yönelik hedefler koyma ve dinleyicileri bu hedeflere ulaşmada birleştirme çabası görülmektedir.

6. Metin için kullanılan görsel, metnin içeriği ile uyumlu olup, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun ve gelişiminin sembolize edilmesi amacı taşır.

7. Anlatım Biçimleri: Açıklayıcı ve ikna edici anlatım. Düşünceyi Geliştirme Yolları: Örneklendirme, karşılaştırma, vurgulama.

8. Metindeki yardımcı düşüncelerden hareketle ana düşünce, Türkiye’nin bağımsızlık sonrasında elde ettiği başarıları kutlama ve geleceğe yönelik daha büyük hedefler belirleme azmidir.

9. Metinde yazarla anlatıcının aynı kişi olması, metnin türünü etkileyerek, doğrudan ve samimi bir iletişim kurulmasını sağlar ve dinleyicilerin konuşmacıya olan güvenini artırır.

DİL BİLGİSİ

1. Parçada vurgulanmak istenen düşünce, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun ve gelişiminin, Türk milletinin ve ordusunun birlik ve beraberlik içinde gösterdiği azim sayesinde mümkün olduğudur. Ancak, daha yapılacak çok iş olduğu ve bu yolda ilerlemeye devam etmek gerektiği belirtiliyor.

2. Ünlem işaretinin kullanım amacı, konuşmacının duygusal vurgusunu ve coşkusunu ifade etmek, dinleyicilerin dikkatini çekmek ve onları etkilemektir.

3. Virgülün kullanım amacı, cümle içindeki öğeleri birbirinden ayırmak, okuma sırasında kısa bir duraklama yaratmak ve cümle içindeki yapının daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır.

4. "Dönemsel imla"ya örnek olarak, metindeki bazı kelimelerin günümüz Türkçesinde farklı yazıldığı görülebilir. Örneğin, “muvaffakiyet” kelimesi günümüzde “başarı” olarak, “müspet” kelimesi ise “olumlu” olarak kullanılmaktadır.