12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 250, 251, 252 Cevapları - Meb yayınları

Question

SABAHA DOĞRU Uyandığımda daha karanlıktı. Pencereyi ardına kadar açtım. Yaprak kıpırdamıyordu. Odanın içine gecenin serinliği girdi. Gece de girdi sanki. Nemli, yapışkan bir hava. İlkin hoşa gidiyor, sonra üşütüyor insanı. Karanlıkta bir şey göremedim. Evler uykuda, insanlar uykuda, doğa uykuda… Kişi, bazen kendinden başka biri gibi oluyor. Yalnızken biz başka biriyiz. Kalabalıkta, insanların yanında başka biri! Gerçek kişiliğimizi böyle bir gece yarısı, bir sabaha karşı buluveriyoruz. Öylesine, birdenbire, habersizce… Kişi kendini bulunca, kimsesiz bir evrende kendisiyle baş başa kalınca, başlıyor bir hesaplaşma. İçimizdeki çelişkiler, yalanlar, tasarılar, umutlar, yenilgiler bir bir çıkıyor orta yere. Birer canlı yaratık kesiliyorlar, sizi bir sanık gibi karşılarına alıp başlıyorlar sorgulara çekmeye. (…) Çaresiz hesaplaşacaksın kendi kendinle! Senden taşmış, senden çıkmış o hesapçılarla! Yaşantının, düşüncelerinin, düşlerinin hesabını vereceksin. Soracaklar “Bunu neden yaptın, şunu niçin söyledin, öyle yaparken neydi amacın, falancanın ardından, filancanın önünden konuşurken neydi o sözcüklerin anlamı?” Daha da gerilere gidecek sorgular: İlkokul günlerine dek. Babanla, ananla,ailenle, dostlarınla, arkadaşlarınla, sevdiklerinle, sevmediklerinle arandaki her çeşit ilişkilere dek. Her eylemin, her düşüncenin bir karşıtı vardı, niye o yolu tutmadın? O yolu tutsan başka bir hesaplaşmada yine böyle korkmayacak mıydın? Yanıldım ya da yanılmadım, buna inandım ya da inanmadım, bilerek yaptım ya da bilemedim, göremedim demeyecek miydin o zaman da? (…) Hesaplaşmak böyledir hep. Her zaman hesap sorulabilir. Öyle de yapsan Metne Dair Oktay Akbal, eserle- böyle de… Kim olursan ol! Ne zamanı var, ne yeri. Gecenin ortasında senin rinde günlük hayatı ve içinden savcılar, yargıçlar çıkıverir dışarı, alırlar seni, ortalarına, sorarlar insan psikolojisini ele bütün yaşantının yanılgılarını, kuşkularını, tersliklerini, acılarını, sevinçalmıştır. lerini… En zoru budur hesap vermenin… Kişinin kendisine hesap verebilmesidir. Kimseler kaçamaz bir gece yarısı, bir sabaha karşı kendi içinden çıkacak sorgucuların işkenceli sorularından. Kimse! Sabaha, ilk güneş ışığının altına, ilk sabah esininin önüne çıktığınızda içinizde bir ağırlık yoksa, dünyaya, insanlara karşı bir utanç, bir kuşku, bir düşmanlık yoksa, adımlarınızı rahat atıyorsanız, bir garip sevinç kıpır kıpır oynuyorsa gizli bir yerinizde, bilin ki o hesaplaşmadan ak alınla çıkmışsınız. Kurtulmuşsunuz iç işkencecilerin elinden. Ne zamana kadar? Yeni bir hesap verme gecesine, yeni bir iç sorguya… Bu, yalnız benim öyküm değil. Bir gece yarısı, bir sabaha karşı uyanıp da gelmiş geçmiş gelecek önünde tek başına, kendi vicdanı, aklı, duygusu önünde hesap veren ben değilim yalnız. Siz de böyle geceler, böyle sabahlar geçirdiniz çok. Hatırlamıyor musunuz? Bir görevi yerine getirmemenin, bir işten sıyrılmanın, bir sorumluluktan kaçmanın, daha kötüsü çevrenize, yakınlarınıza, insanlara bilerek, bilmeyerek kötülükler yapmanın acısı çökmedi mi üzerinize zaman zaman? Kendi içinizdeki güçler çekmedi mi sizi de o sorguların en çetinine? Bu, sizin geceniz. Bu, sizin sorgunuz. Bu, sizin iç dünyanızdan kopan fırtına. “Ben” dediğim hem benim, hem de ben değilim. Sizsiniz o “ben”… Oktay AKBAL, Tarzan Öldü METNİ ANLAMA VE ÇÖZÜMLEME 1. Okuduğunuz metinde geçen “İlkin hoşa gidiyor, sonra üşütüyor insanı.”, “Kişinin kendisine hesap verebilmesidir.” cümlelerinde altı çizili kelime gruplarının anlamlarını cümlenin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizi TDK’nin Türkçe Sözlük’ünden kontrol ediniz. 2. Yazar “Birer canlı yaratık kesiliyorlar, sizi bir sanık gibi karşılarına alıp başlıyorlar sorgulara çekmeye.” sözüyle ne anlatmak istemiştir? Metinden hareketle açıklayınız. 3. Metinde anlatıcının öznel davranması metnin dil ve anlatımını nasıl etkilemiştir? 4. Okuduğunuz metinde millî ve manevi değerlerle ilgili hangi unsurlar yer almaktadır? Belirtiniz. 5. Metnin konusunu veren cümlelere örnekler bulunuz. 6. Metinde anlatıcıyı ve hangi bakış açısının kullanıldığını belirleyiniz. 7. Okuduğunuz metinde kullanılan anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yollarını bularak aşağıdaki şemalara yazınız. Anlatım Biçimleri :………………………………. Düşünceyi Geliştirme Yolları :……………………………………… 8. Metindeki yardımcı düşüncelerden hareketle metnin ana düşüncesini belirtiniz. DİL BİLGİSİ 1. Aşağıdaki paragrafın ana düşüncesini belirtiniz. Bu, yalnız benim öyküm değil. Bir gece yarısı, bir sabaha karşı uyanıp da gelmiş geçmiş gelecek önünde tek başına, kendi vicdanı, aklı, duygusu önünde hesap veren ben değilim yalnız. Siz de böyle geceler, böyle sabahlar geçirdiniz çok. Hatırlamıyor musunuz? Bir görevi yerine getirmemenin, bir işten sıyrılmanın, bir sorumluluktan kaçmanın, daha kötüsü çevrenize, yakınlarınıza, insanlara bilerek, bilmeyerek kötülükler yapmanın acısı çökmedi mi üzerinize zaman zaman? Kendi içinizdeki güçler çekmedi mi sizi de o sorguların en çetinine? Bu, sizin geceniz. Bu, sizin sorgunuz. Bu, sizin iç dünyanızdan kopan fırtına. “Ben” dediğim hem benim, hem de ben değilim. Sizsiniz o “ben”… 2. Sabaha Doğru adlı metnin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini metin üzerinde gösteriniz. 3. Aşağıdaki parçada yazımı yanlış olan kelimeleri bulunuz. Bulduğunuz kelimelerin altını çiziniz. 12 Temmuz 1982 pazartesi günü, tüm gün yollarda dolaştım; hava gerilimliydi o gün. Biran tozlu bir sıcak basdırıyor sonra birdenbire gök yüzü yağmur yüklü bulutlarda dolu veriyordu. Üstümde bollanmış kot pantalonum, sırtıma yapışmış uçuk mavi tşörtümle tüm gün dolandım tozlu sokaklarda. Yazacağım birşeyi düşünüp duruyordum.

Answer 1

Oktay Akbal’ın “Sabaha Doğru” adlı metni, bireyin içsel hesaplaşmasını ve vicdan muhasebesini konu alır. Metin, insanın yalnız kaldığında kendi iç dünyasıyla yüzleştiği, geçmiş eylemlerini, düşüncelerini ve duygularını sorguladığı anları ele alır. Bu içsel sorgulama süreci, kişinin kendini daha iyi tanımasına ve kendi gerçekliğiyle yüzleşmesine olanak tanır.

Tema Açısından Karşılaştırma:

• Bacon’ın “Dostluk Üstüne” başlıklı denemesi, dostluğun insan ruhu ve zihni üzerindeki iyileştirici etkilerini incelerken, Akbal’ın “Sabaha Doğru” metni, bireyin kendi iç dünyasındaki hesaplaşmayı ve vicdan muhasebesini ele alır.
• Her iki metin de insan deneyiminin derinliklerine iner ve bireysel iç dünyanın zenginliğini vurgular.

Dil ve Anlatım Açısından Karşılaştırma:

• Bacon, dostluğun faydalarını somut örnekler ve metaforlar kullanarak açıklar. Dili, felsefi ve öğretici bir ton taşır.
• Akbal ise, bireyin kendi iç dünyasındaki hesaplaşmayı ve vicdan muhasebesini anlatır. Dili, içsel bir yolculuğa ve kişisel sorgulamaya odaklanan daha lirik bir ton taşır.

Her iki metin de, okuyucuya yazarın düşünce süreçlerini ve içsel yolculuğunu hissettiren bir anlatım tarzı sunar. Bacon, dostluğun pratik ve zihinsel yararlarına odaklanırken, Akbal yaratıcılığın ve içsel birikimlerin bireyin kendini bulmasındaki rolünü vurgular. Bacon’ın metni daha çok dışsal bir ilişkinin iç dünyaya etkisini incelerken, Akbal’ın metni bireyin kendi iç dünyasındaki dinamiklerle ilgilenir. Her iki yazar da kendi konularını derinlemesine ve düşündürücü bir şekilde işler, ancak farklı temalar ve stilistik yaklaşımlar kullanırlar.

Metni Anlama ve Çözümleme:

1. “İlkin hoşa gidiyor, sonra üşütüyor insanı.” ifadesi, başlangıçta cazip gelen ancak sonrasında rahatsızlık veren durumları anlatır. “Kişinin kendisine hesap verebilmesidir.” ifadesi ise, bireyin kendi eylemleri ve kararları üzerine düşünmesi ve kendini değerlendirmesi sürecini vurgular.
2. Yazarın “Birer canlı yaratık kesiliyorlar, sizi bir sanık gibi karşılarına alıp başlıyorlar sorgulara çekmeye.” ifadesiyle, kişinin kendi içindeki düşüncelerin ve duyguların sanki bağımsız varlıklarmış gibi hareket ederek kendisini sorguya çektiğini anlatmak istemiştir.
3. Anlatıcının öznel davranması, metnin dilini ve anlatımını daha samimi ve içten kılar. Okuyucu, yazarın kişisel deneyimlerine ve düşüncelerine daha yakın hisseder.
4. Metinde millî ve manevi değerlerle ilgili unsurlar olarak, vicdan, sorumluluk, dürüstlük ve kişisel bütünlük gibi kavramlar yer alır.
5. Metnin konusunu veren cümleler, kişinin içsel hesaplaşmasını ve vicdan muhasebesini anlatan bölümlerdir.
6. Metinde birinci şahıs anlatıcı kullanılmıştır ve bakış açısı özneldir.
7. Anlatım Biçimleri: Betimleyici ve öyküleyici anlatım. Düşünceyi Geliştirme Yolları: Örnekleme ve karşılaştırma.
8. Metnin ana düşüncesi, bireyin kendi iç dünyasıyla yüzleşmesi ve kendini değerlendirme sürecidir.

Dil Bilgisi:

1. Paragrafın ana düşüncesi, herkesin zaman zaman kendi iç dünyasında bir hesaplaşma yaşadığı ve bu sürecin kaçınılmaz olduğudur.
2. “Sabaha Doğru” adlı metnin giriş bölümü, gece ve sessizlik betimlemeleriyle başlar; gelişme bölümünde içsel hesaplaşma ve sorgulama detaylandırılır; sonuç bölümünde ise bu sürecin kaçınılmazlığı ve evrenselliği vurgulanır.
3. Yanlış yazılan kelimeler: “Biran” yerine “bir an”, “basdırıyor” yerine “bastırıyor”, “bulutlarda” yerine “bulutlar”, “pantalonum” yerine “pantolonum”, “tşörtümle” yerine “tişörtümle”, “birşeyi” yerine “bir şeyi” olmalıdır.