12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 240, 241, 242, 243 Cevapları - Meb yayınları

Question

DOĞRULUK KAYGISI

Düşünce çatışmaları beni ne kırar, ne yıldırır, sadece dürtükler, kafamı çalıştırır. Eleştirilmekten kaçarız: Oysa ki bunu kendiliğimizden istememiz, gelin, bizi eleştirin dememiz gerekir: Hele eleştirme bir ders gibi değil de karşılıklı konuşma gibi olursa. Biri çıkıp bizim düşüncemizin tersini söyledi mi onun doğru söyleyip söylemediğine değil, doğru yanlış, kendi düşüncemizi savunmaya bakarız.

Bizi düzeltmek isteyenlere kollarımızı açacak yerde yumruklarımızı sıkıyoruz. Ama ben dostlarımın bana sert davranmasını istiyorum (…) Ben, dostlar arasında açık, yiğitçe konuşulmasını isterim:

Dostların düşünceleri neyse sözleri de o olmalı. Kulaklarımızı öyle sert, öyle kaba bir kulak yapmalıyız ki, salon konuşmalarının yumuşak seslerini duymaz olsunlar. Ben, bir araya gelen insanların,sertçe erkekçe konuşmalarını isterim. 

Dostluk kavgacı olmadı mı, sağlam ve cömert de değildir. Nazlı, yapmaMetne Dair cık bir hava, birini kırma korkusu dostluğa rahat nefes aldırmaz: “Neque

Kendine dönük gözlem- enim disputari sine reprehensione potest.” Çatışmadan tartışılmaz. (Cicero)leri, cana yakınlığı, me- Bana çatıldığı zaman öfkem değil dikkatim uyanır: Bana çatandan bir şeyrakı ve kuşkuculuğuyla ler öğrenmeye can atarım. Doğruyu bulmak her iki tarafın kaygısı olmalı.

Montaigne (Monteyn); İnsan öfkelendi mi düşünemez olur; aklından önce sinirleri işler. TartışAvrupa’da Rönesans’la malarda bahis tutuşmak hiç de faydasız değildir. Doğrudan ayrıldık mı elle gelen yeni yaşam ve tutulur bir şeyler kaybetmeliyiz. Yıl sonunda uşağım demeli ki bana: Bilgidünya anlayışının temsil- sizlik ve inatçılık yüzünden bu yıl bin lira kaybettiniz.

cisi olan bir yazardır. (…)

Doğruyu hangi elden görsem sevinçle karşılar; uzaktan kokusunu alır almaz silahlarımı atar, teslim olurum. Fazla yukarıdan ve insafsız olmadıkça yazılarıma çatılmasını hoş görmüş, çok kez karşımdakini kırmamak için yazdıklarıma istenen biçimi verdiğim olmuştur. Zararıma da olsa eleştirmeciye uysal davranmalıyım ki beni her zaman serbestçe uyarsın, kendimi düzeltmeme yardım etsin. Doğrusu çağdaşlarımı böyle bir işten yana çekmek kolay değil. Düzeltilmek herkesin ağrına gittiği için kimse kimse-

yi düzeltmeyi göze alamıyor. Düşüncesini saklayarak konuşuyor çokları.

MONTAIGNE, Denemeler

(Türkçesi: Sabahattin Eyüboğlu)

METNİ ANLAMA VE ÇÖZÜMLEME

1.

• Doğruyu hangi elde görsem sevinçle karşılar; uzaktan kokusunu alır almaz silahlarımı atar, teslim olurum.

• Fazla yukarıdan ve insafsız olmadıkça yazılarıma çatılmasını hoş görmüş, çok kez karşımdakini kırmamak için yazdıklarıma istenen biçimi verdiğim olmuştur.

Yukarıdaki cümleler okuduğunuz metinden alınmıştır. Cümlelerdeki altı çizili deyimlerin anlamlarını cümlenin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizi TDK’nin Türkçe Sözlük’ünden kontrol ediniz.

2. Metinde geçen “Doğruyu hangi elden görsem sevinçle karşılar; uzaktan kokusunu alır almaz silahlarımı atar, teslim olurum.” cümlesinde yazarın anlatmak istediği nedir? Açıklayınız.

3. “Düşünce çatışmaları beni ne kırar, ne yıldırır, sadece dürtükler, kafamı çalıştırır.”

“Bana çatıldığı zaman öfkem değil dikkatim uyanır.”

Verilen cümleler okuduğunuz metinden alınmıştır. Bu cümlelerden hareketle çatışmaların kişiyi doğruya ulaştırmasında nasıl bir etkisi olduğunu belirtiniz.

4. Okuduğunuz metinde metnin yazıldığı dönemin hangi sosyal ve kültürel unsurlarına yer verilmiştir? Açıklayınız.

5. Metinde geçen “Çatışmadan tartışılmaz.” sözünü yorumlayınız.

6. Okuduğunuz metnin temasını ve konusunu belirleyiniz.

7. Metindeki açık ve örtük iletilere örnek cümleler bulunuz. Bulduğunuz cümleleri aşağıdaki şemalara yazınız.

Açık İleti :…………………………………………………………

Örtük İleti : ………………………………………………..

8. Metin için kullanılan görselle metnin içeriğinin uyumlu olduğunu düşünüyor musunuz? Açıklayınız.

9. Metindeki anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yollarını belirleyerek aşağıdaki şemalara yazınız.

Anlatım Biçimleri :…………………………………………………………..

Düşünceyi Geliştirme Yolları :………………………………………………………………….

10. Okuduğunuz metnin türünün, anlatıcının bakış açısını nasıl etkilediğini belirtiniz.

11. Metindeki yardımcı düşünceleri ve ana düşünceyi belirtiniz.

DİL BİLGİSİ

1. Aşağıdaki paragraf okuduğunuz metinden alınmıştır. Bu paragrafın giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini metin üzerinde gösteriniz.

Düşünce çatışmaları beni ne kırar, ne yıldırır, sadece dürtükler, kafamı çalıştırır. Eleştirilmekten kaçarız: Oysa ki bunu kendiliğimizden istememiz, gelin, bizi eleştirin dememiz gerekir: Hele eleştirme bir ders gibi değil de karşılıklı konuşma gibi olursa. Biri çıkıp bizim düşüncemizin tersini söyledi mi onun doğru söyleyip söylemediğine değil, doğru yanlış, kendi düşüncemizi savunmaya bakarız. Bizi düzeltmek isteyenlere kollarımızı açacak yerde yumruklarımızı sıkıyoruz. Ama ben dostlarımın bana sert davranmasını istiyorum: Sen bir budalasın, saçmalıyorsun, desinler bana.

Ben, dostlar arasında açık, yiğitçe konuşulmasını isterim: Dostların düşünceleri neyse sözleri de o olmalı. Kulaklarımızı öyle sert, öyle kaba bir kulak yapmalıyız ki, salon konuşmalarının yumuşak seslerini duymaz olsunlar. Ben, bir araya gelen insanların, sertçe erkekçe konuşmalarını isterim.

2. Bu parçadaki yazım yanlışlarını tespit ediniz. Bu yanlışları düzelterek parçayı boş bırakılan yere tekrar yazınız.

Aklı başında olan herkez sanatla uğraşa bilir. Bu alanda bir ürün meydana getire bilir. Bunlardan kimi güzeli bulur, kimide yayar; güzeli yaymak ta bulmak kadar önemlidir. Seve seve uğraşmak şartıyla hepimiz sanatcı olabiliriz. Ama istediğimiz kadar sevelim, istediğimiz kadar uğraşalım

çok seckin, sanatın hakkını veren bir sanatcı olabilirmiyiz? Bu tabiki çok zordur çünkü gerçek bir sanatcı olabilmek için istemenin ve çalışmanın yanısıra yetenek te gereklidir.

..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

..............................................................................................................................................

Answer 1

Montaigne’in “Denemeler” adlı eserinden bu parça, eleştiri ve düşünce çatışmalarının önemini vurguluyor. Montaigne, eleştirinin kişisel gelişim için gerekli olduğunu ve doğruya ulaşmanın bir yol olduğunu savunuyor. İşte sorularınıza yönelik cevaplarım:

1. Altı çizili deyimlerin anlamları:

   • “Silahlarımı atar, teslim olurum”: Kendi görüşümün yanlış olduğunu kabul ederim.
   • “İstenen biçimi verdiğim olmuştur”: Eleştirilere açık olduğumu ve onlara göre düzeltmeler yaptığımı ifade eder.

2. “Doğruyu hangi elden görsem sevinçle karşılar; uzaktan kokusunu alır almaz silahlarımı atar, teslim olurum.” cümlesinde Montaigne, doğruyu kabul etmeye her zaman hazır olduğunu ve kendi görüşlerinin yanlış olduğunu anladığında bunu kabullenmekten çekinmediğini belirtiyor.

3. Çatışmaların kişiyi doğruya ulaştırmasındaki etki, bireyin düşüncelerini sorgulamasına ve daha derinlemesine düşünmesine yol açar. Montaigne, eleştirildiğinde öfke yerine dikkatinin arttığını ve eleştiriden öğrenmeye hevesli olduğunu ifade ediyor.

4. Metnin yazıldığı dönemin sosyal ve kültürel unsurları, Rönesans döneminin bireysel düşünceye ve kişisel özgürlüğe verdiği önemi yansıtıyor. Montaigne, bireyin kendi düşüncelerini özgürce ifade etme ve eleştirilere açık olma hakkını savunuyor.

5. “Çatışmadan tartışılmaz.” sözü, gerçek bir tartışmanın ancak farklı görüşlerin çatışmasıyla mümkün olduğunu ve bu sürecin bizi doğruya yaklaştırabileceğini vurguluyor.

6. Metnin teması, eleştiri ve düşünce çatışmalarının bireysel gelişimdeki rolüdür. Konusu ise, doğruyu arama ve eleştirilere açık olma gerekliliğidir.

7. Açık İleti: “Düşünce çatışmaları beni ne kırar, ne yıldırır, sadece dürtükler, kafamı çalıştırır.” Örtük İleti: “Dostluk kavgacı olmadı mı, sağlam ve cömert de değildir.”

8. Metin için kullanılan görselin içerikle uyumludur.

9. Anlatım Biçimleri: Betimleme, tartışma. Düşünceyi Geliştirme Yolları: Örneklendirme, karşılaştırma, alıntılama.

10. Metnin türü, anlatıcının bakış açısını kişisel ve özgür bir şekilde etkilemiştir. Montaigne, deneme türünü kullanarak kendi düşüncelerini, deneyimlerini ve gözlemlerini açıkça ifade etmiştir.

11. Yardımcı düşünceler: Eleştirinin faydalı olduğu, çatışmaların düşünmeyi teşvik ettiği. Ana düşünce: Doğruyu arama ve eleştirilere açık olmanın önemi.

Dil Bilgisi:

1. Paragrafın giriş bölümü: “Düşünce çatışmaları beni ne kırar, ne yıldırır, sadece dürtükler, kafamı çalıştırır.” Gelişme bölümü: “Eleştirilmekten kaçarız: Oysa ki bunu kendiliğimizden istememiz, gelin, bizi eleştirin dememiz gerekir…” Sonuç bölümü: “…ama ben dostlarımın bana sert davranmasını istiyorum: Sen bir budalasın, saçmalıyorsun, desinler bana.”

2. Yazım yanlışlarını düzeltilmiş hali: “Aklı başında olan herkes sanatla uğraşabilir. Bu alanda bir ürün meydana getirebilir. Bunlardan kimisi güzeli bulur, kimisi yayar; güzeli yaymak da bulmak kadar önemlidir. Seve seve uğraşmak şartıyla hepimiz sanatçı olabiliriz. Ama istediğimiz kadar sevelim, istediğimiz kadar uğraşalım, çok seçkin, sanatın hakkını veren bir sanatçı olabilir miyiz? Bu tabii ki çok zordur çünkü gerçek bir sanatçı olabilmek için istemenin ve çalışmanın yanı sıra yetenek de gereklidir.”