Question

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 90, 91, 92, 93 Cevapları - Meb yayınları

Answer 1

METNİ ANLAMA VE ÇÖZÜMLEME

1. Söyleyici, şiirde İstanbul’a seslenmektedir. Ona uyumasını ve büyüsünü sürdürmesini dilemektedir.

2. Şiirde yer alan “selim kaptan, dalgıç izzet, biletçi şerif, kontrol şevket, marangoz serkis, ahmet” kişileri, İstanbul’un farklı semtlerindeki insanları temsil ediyor gibi görünmektedir. Bu kişiler, şairin sanat anlayışıyla birlikte şehrin farklı yüzlerini ve yaşayan insanların çeşitliliğini yansıtmaktadır.

3. “Camlar buğulanmasın” ifadesi, uyuyan İstanbul’un camlarının buğulanmamasını dile getiriyor. Bu, şehrin sessizliğini ve huzurunu korumak isteğini yansıtmaktadır.

4. “Sen uyu uyanmasın İstanbul uyusun” dizelerindeki “uyumak” fiili, İstanbul’un bir kişi gibi düşünülerek onun huzur içinde uyuması istenmektedir. Bu, şehre duyulan sevgi ve koruma isteğini ifade eder.

5. “Dalgıç İzzet rüyasının dibine inmiş, yirmi beş kulaçtan bir somun ekmek çıkarıyor” dizeleri, şairin yaşam karşısındaki tavrını göstermektedir. İzzet, zorluklara rağmen hayatta kalma mücadelesi vermektedir. Bu, insanın direncini ve yaşama tutkusunu yansıtmaktadır.

6. Şairin kişisel imla tercihleri, metinde yer alan noktalama işaretleri, büyük/küçük harf kullanımı ve dilin akıcılığı gibi unsurlarda görülebilir.

7. “Cibâli uyanmasın evliyâ gibi uyuyor” dizeleri, Cibâli semtini ve orada yaşayan insanları anlatırken, evliyâ benzetmesiyle onların huzurlu ve derin bir uykuda olduğunu ifade eder. Bu, semtin sessizliğini ve tarihsel derinliğini yansıtmaktadır.

8. Şairin sinemanın anlatım olanaklarından yararlandığı düşünülebilir. Örneğin, “gemiler uyanmasın haliç buğulanmasın” dizeleri, görsel bir sahne gibi düşünülebilir.

9. a) Açık İleti: Şair, İstanbul’a uyumasını ve büyüsünü sürdürmesini istemektedir. Örtük İleti: Şair, İstanbul’a duyduğu sevgiyi ve koruma isteğini ifade etmektedir.

   b) Bu iletiler, metnin dil ve anlatımını daha duygusal ve içten hale getirir.

10. Şiirin temasını en iyi yansıtan dizeler: “Uyusun büyüsün bulutlar uyanmasın.”

11. Attilâ İlhan, şairle şiir arasında duygusal bir bağ kurmuş gibi görünmektedir. Dizeler, İstanbul’a duyulan sevgiyi ve onun korunmasına yönelik isteği yansıtmaktadır.

12. Şiirde dönemin sosyal gerçekliği yansıtan unsurlar bulunmamaktadır. Şair, İstanbul’un sembollerini ve insanlarını anlatırken daha genel bir dil kullanmıştır.

13. Ahenk, şiirde tekrarlanan sesler, ritmik yapı ve uyumlu sözcük seçimleriyle sağlanmıştır. Örneğin, “uyusun büyüsün,” “cibâli uyanmasın,” “gözbebekleri kirli gölgeleri sırnaşık”

DİL BİLGİSİ

1. Şiirde kişileştirilen varlıklara örnek olarak, “ışıklar uyanmasın” ve “gemiler uyanmasın” ifadelerini verebiliriz. Bu dizelerde, ışıkların ve gemilerin sanki insanlar gibi uyuyup uyanabilecekleri birer varlık olarak betimlenmeleri, kişileştirmenin bir örneğidir.

2. Parçada yazımı yanlış olan kelimeler şunlardır:

   • “Köşede ki” doğru yazımı “Köşedeki” olmalıdır.
   • “Açdı” kelimesinin doğru yazımı “Açtı” şeklindedir.
   • “Sedire” kelimesi “Sedire” olarak yazılmalıdır.
   • “Görmekde” kelimesinin doğru yazımı “Görmekte” olmalıdır.
   • “Sürdürüyordu” kelimesinin doğru yazımı “Sürdürüyordu” şeklindedir.

Bu kelimelerin doğru yazımlarıyla cümle şu şekilde olmalıdır: “Ağarıyordu dünya. Gün, karla örtülü buzlu bir yer yüzüne doğuyordu. Köşedeki dolabın üzerinden küçük pilli radyosunu aldı; düğmesini çevirip açtı. Türküler vardı. Sedire oturdu. Radyosunu yanına, ot yastığın üstüne koydu. Gözlüğünü özenle yerleştirdi burununun üstüne. Örgüsünü eline aldı, yünü boyunundan aşırıp gerdi, örmeye koyuldu. Kedi görmekte olduğu düşü sürdürüyordu.”