İşgal karşısında halkın, hükûmetin ve milletvekillerinin tutumu ne olmuştur? İtilaf Devletlerinin tutumu hangi amaçlarını ortaya koymaktadır?

Question

Aşağıdaki metni okuyarak metnin altındaki soruları cevaplayınız.
"İşgal, 16 Mart 1920 sabahı yapılmıştı. O gün halkı ürkütmüş olmak fikriyle Köprü’nün Tophane cihetine
büyük bir zırhlıyı yanaştırmışlar ve toplarını İstanbul’a karşı çevirmişlerdi. Telgrafhaneler yer yer ele
geçirilmiş, lüzumlu yerler işgal altına alınmıştı. Hükûmet acz içinde, hiçbir şey yapamamak mevkiinde idi. İstanbul halkı da hayret ve dehşet içinde kalmıştı. Biz bütün mebuslar, gelip çatan bu durum karşısında, toplu bir hâlde, mecliste bulunmayı uygun görmüş, hep oraya toplanmıştık. Fakat ne yapacağını bilmeyen kimseler hâlindeydik. Herkes kara kara düşünüyordu. Nihayet işgal kuvvetleri meclise gelip isimlerini verdikleri birkaç mebusu alıp götürmek istediler. Bunların arasında Rauf (Orbay) Bey de vardı. Rauf Bey’e arkadaşları tarafından kaçması teklif edilmişti. Fakat kaçmadı ve arkadaşlarına, 'Ben şimdiye kadar düşmandan kaçmadım.' cevabını verdi. Aşağıya indi, teslim oldu; götürdüler." [Hilmi Uran, Meşrutiyet, Tek Parti, Çok Parti Hatıralarım, s.116-117. (Düzenlenmiştir.)]
1. İşgal karşısında halkın, hükûmetin ve milletvekillerinin tutumu ne olmuştur?
2. İtilaf Devletlerinin tutumu hangi amaçlarını ortaya koymaktadır?

Answer 1

1. İşgal karşısında halkın, hükûmetin ve milletvekillerinin tutumu ne olmuştur?

   • Halkın Tutumu: İstanbul halkı, işgal karşısında hayret ve dehşet içinde kalmıştır. Halk, işgalin şokunu yaşamış ve ne yapacağını bilemez bir durumda olmuştur.
   • Hükûmetin Tutumu: Hükûmet, işgal karşısında aciz kalmış ve hiçbir şey yapamamak mevkiinde olmuştur. Hükûmetin bu durumu, işgal karşısında etkisiz kaldığını göstermektedir.
   • Milletvekillerinin Tutumu: Milletvekilleri, işgal karşısında toplu bir halde mecliste toplanmışlardır. Ancak, ne yapacaklarını bilmeyen kimseler halinde kara kara düşünmüşlerdir. İşgal kuvvetleri meclise gelip bazı milletvekillerini alıp götürmek istemiş, Rauf Bey gibi bazı milletvekilleri ise teslim olmayı tercih etmiştir.

2. İtilaf Devletlerinin tutumu hangi amaçlarını ortaya koymaktadır?

   • İtilaf Devletlerinin Tutumu: İtilaf Devletleri, işgal sırasında büyük bir zırhlıyı İstanbul’a karşı konuşlandırarak halkı ürkütmeyi amaçlamışlardır. Telgrafhaneleri ele geçirerek ve lüzumlu yerleri işgal altına alarak iletişimi ve stratejik noktaları kontrol altına almışlardır. Meclise girip bazı milletvekillerini alıp götürmeleri, Türk milletinin temsilcilerini etkisiz hale getirme ve direnişi kırma amacını taşımaktadır.
   • Amaçları: İtilaf Devletleri, işgal yoluyla İstanbul’da otorite kurmayı, Türk milletinin direnişini kırmayı ve bağımsızlık mücadelesini engellemeyi amaçlamışlardır. Ayrıca, halkı korkutarak ve hükümeti aciz bırakarak, işgale karşı direnişi zayıflatmayı hedeflemişlerdir.