Question

Sular sarardı... yüzün perde perde solmakta, Kızıl havaları seyr et ki akşam olmakta...” 

☞ Okuduğunuz dizelerde “ki” niçin ayrı yazılmıştır? Açıklayınız.

Answer 1

"Sular sarardı... yüzün perde perde solmakta, Kızıl havaları seyr et ki akşam olmakta..."

Bu dizelerde "ki" bağlacı ayrı yazılmıştır. Türkçede "ki" bağlacının ayrı yazılmasının bazı kuralları vardır ve bu bağlamda da ayrı yazılmıştır. İşte nedenleri:

"Ki" Bağlacının Ayrı Yazılmasının Sebepleri

1. Cümle Bağlama Görevi:

   • "Ki" bağlacı, iki cümleyi veya ifadeyi birbirine bağlama işlevine sahiptir. Bu kullanımda da iki ifadeyi birbirine bağlamaktadır.
   • Örneğin: "Kızıl havaları seyr et ki akşam olmakta..." cümlesinde, "ki" bağlacı "Kızıl havaları seyr et" ile "akşam olmakta" ifadelerini birbirine bağlamaktadır.

2. Bağlaç Olarak Kullanımı:

   • Bağlaç olan "ki" her zaman ayrı yazılır.
   • Bu dizelerdeki "ki" de bağlaç olarak kullanılmıştır ve bu yüzden ayrı yazılmıştır.

Bağlacın Kullanım Özelliği

Dizelerdeki "ki" bağlacı, okuyucuya akşamın olmasını kızıl havaları seyrederek fark ettirmeyi amaçlayan bir bağlama görevi görmektedir. Yani, bağlacın görevi, cümlede iki farklı yargıyı birbirine bağlayarak, birinin diğerine bağlı olduğunu ifade etmektir.

Örnekler

1. Bağlaç olan "ki":
   • "Öyle güzel ki herkes hayran kaldı." (Burada da "ki" bağlacı iki ifadeyi bağlar ve ayrı yazılır.)
2. Edat olan "ki":
   • "Bilmem ki ne yapsam?" (Burada da "ki" bağlaç olarak kullanılmıştır ve ayrı yazılır.)

Sonuç

Dizelerdeki "ki" bağlacının ayrı yazılmasının sebebi, bağlaç görevinde olması ve iki cümleyi veya ifadeyi birbirine bağlamasıdır. Bu, Türkçedeki dil bilgisi kurallarına uygundur ve doğru bir kullanımdır.