1. ETKİNLİK
Cevap sizde
2. ETKİNLİK
Tahminim:
-
Dost: Yakın, güvenilir arkadaş.
-
Civanmertlik: Yüksek ahlaki değerlerle hareket etme, cesaret ve dürüstlük.
-
Kadirbilirlik: Birinin değerini bilme, ona saygı gösterme.
-
Hak: Adalet, doğru olan şeyler.
-
Adalet: Herkese eşit ve doğru davranma.
-
Vicdan azabı: Kötü bir davranış sonrası duyulan pişmanlık ve suçluluk duygusu.
-
Vazife: Görev, sorumluluk.
-
Fikir arkadaşı: Aynı düşünceye sahip olan, benzer görüşlerde bulunan kişi.
Sözlükteki anlamı:
-
Dost: Yakın, güvenilir arkadaş.
-
Civanmertlik: Cömertlik, cesaret ve ahlaki yüksek değerlerle hareket etme.
-
Kadirbilirlik: Bir kişinin değerini bilme, ona saygı gösterme.
-
Hak: Adalet ve doğruluk kavramları.
-
Adalet: Eşitlik ve doğruluk ilkelerine göre davranma.
-
Vicdan azabı: Kötü bir davranış veya karar sonrası duyulan suçluluk duygusu.
-
Vazife: Üzerine düşen görev veya sorumluluk.
-
Fikir arkadaşı: Ortak görüşlere sahip olan kişi.
3. ETKİNLİK
Deyimlerin anlamları ve metne katkıları:
-
Dal budak salmak: Yayılmak, büyümek. Metne katkısı: Yanlış davranışların geniş bir şekilde yayılması tehlikesini ifade eder.
-
İçinden çıkamamak: Çıkış yolu bulamamak, sıkışıp kalmak. Metne katkısı: Kişinin zor bir durumdan kurtulamadığını belirtir.
-
Bataklığa sürüklenmek: Kötü bir duruma doğru çekilmek. Metne katkısı: Kötü durumların daha da kötüleşmesi anlamında kullanılır.
-
(Birini) çekip çevirmek: Bir kişinin yönlendirilmesi, kontrol edilmesi. Metne katkısı: Dostları doğru yolda tutma sorumluluğu.
-
(Birinin karşısına) aslanlar gibi çıkmak: Cesur ve kararlı bir şekilde karşı çıkmak. Metne katkısı: Yanlış davranışlara karşı güçlü bir duruş sergileme.
-
Göz yummak: Görmezden gelmek, ilgilenmemek. Metne katkısı: Yanlış davranışları göz ardı etme.
-
Uçuruma yuvarlamak: Kötü bir duruma düşürmek. Metne katkısı: Kişiyi tehlikeli bir duruma getirme anlamında kullanılır.
4. ETKİNLİK
Öznel Yargılar:
-
"Dostlarımızı, onların kızmaları, gücenmeleri pahasına çekip çevirmesini bilseydik..."
-
"Ne yazık ki bizim memleketimizde görülen birçok kötülük hep arkadaşın arkadaşı koruması..."
-
"Son pişmanlığın fayda vermediği bunun için söylenmiştir."
Nesnel Yargılar:
-
"Eğer talebelerimiz, hocalarımız, fikir arkadaşlarımız, parti arkadaşlarımız sapıtıp da kötü bir yola girerlerse..."
-
"Dost acı söylemeli."
-
"Bunu yapamazsanız onlara iyilik değil, kötülük etmiş olursunuz."
5. ETKİNLİK
Soru Cevapları:
-
Dost sözü sizde hangi anlamları çağrıştırıyor?
-
Gerçek dostluk, zorluklar ve sıkıntılar karşısında yanımızda olan, bizi doğru yola yönlendiren kişilerdir.
-
Yazar, dostumuza hangi durumlarda kötülük yaptığımızı söylüyor?
-
Yazar, dostlarımızın kötü yolda ilerlemelerine sessiz kalmanın veya onları desteklemenin kötülük olduğunu belirtiyor.
-
İki kişinin dost olabilmesinin nedenleri nedir?
-
Ortak değerler, güven ve destek, karşılıklı anlayış ve saygı iki kişinin dost olabilmesinin nedenlerindendir.
-
Yazar, dostumuza nasıl davranırsak ihanet etmiş olacağımızı belirtiyor?
-
Kötü yola düşen dostları koruyarak, destekleyerek ya da susarak ihanet etmiş oluruz.
-
Yazar, iyi bir dosta düşen vazifeyi hangi örnekle açıklıyor?
-
Yazar, dostu yanlış yoldan çevirmek ve doğru yola yönlendirmek için cesurca müdahale etmeyi bir babanın çocuğunu uçurumdan koruması örneğiyle açıklıyor.
-
“Son pişmanlık fayda vermez.” sözüyle anlatılmak istenen nedir?
-
Geç yapılmış müdahalelerin veya hataların ardından duyulan pişmanlık, zamanında yapılmamışsa fayda sağlamaz.
6. ETKİNLİK
Ana Fikir:
-
Gerçek dostlar, doğru yolda kalmak için destek olmalı ve kötü davranışları göz ardı etmemelidir. Sessiz kalmak veya desteklemek, gerçek dostluğun gerekliliği değildir; aksine, bu tutum kötülüğe yol açabilir.
Yardımcı Fikirler:
-
Kötü yola giren kişileri uyarmak ve doğru yola yönlendirmek, dostluğun bir gereğidir.
-
Yanlış davranışlara göz yummak, dostluğa ihanet olarak kabul edilir.
-
Düşüşü engellemek için cesurca müdahale etmek gerekir.
7. ETKİNLİK
Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları:
8. ETKİNLİK
Cümlelerdeki Fiil Çekim Ekleri ve İşlevleri:
-
Zaman zaman dostlarımıza çok fenalık ediyoruz.
-
ed-(i)yor-uz geniş zaman, 1. çoğul kişi
-
Adam doğru yolda değil, bunu biliyorum.
-
bili-yor-um şimdiki zaman, 1. tekil kişi
-
Bir yerlerden geldim bu konuya.
-
gel-di-m bilinen geçmiş zaman, 1. tekil kişi
-
Onu niçin sevdiğimi bana söyletmek isterlerse bunu ancak şöyle bir cevapla ifade edebileceğimi zannediyorum.
-
sev-di-ği-mi bilinen geçmiş zaman, 1. tekil kişi
-
söylet-mek dilek kipi, 3. tekil kişi
-
edebil-eceğ-i-mi gelecek zaman, 1. tekil kişi
-
Bunu yapamazsanız onlara iyilik değil, kötülük etmiş olursunuz.
-
yapamaz-sanız şart kipi, 2. çoğul kişi
-
etmiş-olur-sunuz bilinen geçmiş zaman, 2. çoğul kişi
-
Dünyayı seninle sevmişim ey dost.
-
sev-miş-im bilinen geçmiş zaman, 1. tekil kişi
-
“Dünyada dost vardır.” ilkesini yaratmaya çalışın.
-
çalış-ın emir kipi, 2. çoğul kişi
-
Neler söylenmemiş, neler yazılmamış bu konuda.
-
söylen-me-miş dilek kipi, geçmiş zaman
-
yazıl-ma-mış dilek kipi, geçmiş zaman
-
Ne desem eski, ne yazsam boş.
-
des-em dilek kipi, 1. tekil kişi
-
yaz-sa-m dilek kipi, 1. tekil kişi
-
Hayır, hayır, şiiri, yazını başkaları da seviyor, onlarla da selamlaşıyoruz, görüşüyoruz. Ama niye dost olamıyoruz?
-
sev-iyor-uz şimdiki zaman, 1. çoğul kişi
-
selamlaşı-yor-uz şimdiki zaman, 1. çoğul kişi
-
görüş-ü-yor-uz şimdiki zaman, 1. çoğul kişi
-
ol-a-mı-yor-uz şimdiki zaman, olumsuzluk eki, 1. çoğul kişi
9. ETKİNLİK
Toplum Hayatında Dostluğun Önemi
Başlık: Toplum Hayatında Dostluğun Önemi
Giriş: Dostluk, insan hayatının vazgeçilmez bir parçasıdır ve toplumsal ilişkilerde temel bir rol oynar. İyi bir dost, sadece paylaşımda bulunmakla kalmaz, aynı zamanda kişinin moral ve destek ihtiyacını da karşılar. Toplum içinde sağlıklı ve güvenilir ilişkilerin kurulması için dostluk büyük bir öneme sahiptir.
Gelişme: Dostluk, insanların sosyal hayatta karşılaştıkları zorlukları aşmalarına yardımcı olur. “Dost kara günde belli olur” atasözü, gerçek dostların zorlu zamanlarda kendini gösterdiğini belirtir. Dostlar, bireylerin psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını karşılayarak onların stresle başa çıkmalarına yardımcı olabilirler. Ayrıca, “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” deyimi, işbirliği ve dayanışmanın önemini vurgular. Toplumda sağlıklı ilişkilerin kurulması ve sürdürülmesi, dostluk sayesinde mümkün olur.
Ancak, dostluk sadece olumlu yönleriyle değil, aynı zamanda sorumluluklarıyla da dikkat çeker. Yazar Cevdet Yalçın’ın belirttiği gibi, dostlar kötü davranışları göz ardı etmemeli ve gerektiğinde cesurca müdahale etmelidir. "Dost acı söyler, yeğen tatlı" atasözü, gerçek dostların bazen acı verici ama doğru olanı söylemesi gerektiğini ifade eder.
Sonuç: Toplum hayatında dostluk, güvenilir ilişkilerin ve sosyal destek sistemlerinin temelini oluşturur. Gerçek dostlar, hem iyi hem de kötü zamanlarda yanımızda olmalı ve bizi doğru yolda tutmak için çaba göstermelidir. Dostluğun önemini kavrayarak, bireyler ve toplum daha sağlıklı ve uyumlu bir şekilde bir arada yaşayabilir.
Sonraki Derse Hazırlık:
-
Vatan ve dil sevgisini anlatan atasözleri, özdeyiş ve deyimler: "Vatan size minnettardır.", "Dil, bir milletin kültürüdür."
-
Memleketimizin niçin değerli olduğunu araştırmak: Tarihî miras, kültürel zenginlikler, doğal güzellikler ve sosyal yapının değerlendirilmesi.
