1. ETKİNLİK: Deyimleri Belirleyin ve Metne Katkısını Açıklayın
-
Korkulu rüya olmak: Büyük bir sorun veya endişe kaynağı olmak anlamına gelir. Metne katkısı: Kelaynak kuşlarının çiftçiler için ne kadar önemli olduğunu vurgulamak amacıyla kullanılmıştır.
-
Silinip yok olmak: Tamamen ortadan kalkmak anlamına gelir. Metne katkısı: Kelaynakların neslinin tükenme tehlikesini ifade etmek için kullanılmıştır.
-
Ne çıkar: Bir durumun veya sonucun önemli olmadığını belirtir. Metne katkısı: Anlatıcının dış görünüşle ilgilenmediğini, asıl önemli olanın neslinin tükenme tehlikesi olduğunu vurgular.
2. ETKİNLİK: Metnin Konusu ve Ana Fikri
-
Konusu: Kelaynak kuşlarının neslinin tükenme tehlikesi ve bu durumun nedenleri.
-
Ana fikri: Doğadaki dengenin bozulması, bazı hayvan türlerinin neslinin tükenmesine yol açar ve bu durum tüm ekosistemi olumsuz etkiler. İnsanların doğaya verdikleri zararlar, sonunda tüm canlıların yaşamını tehlikeye sokar.
3. ETKİNLİK: Soruların Yanıtları
-
Metindeki anlatım kimin ağzından yapılıyor?
Bir kelaynak kuşunun ağzından yapılıyor.
-
Anlatıcının dert dediği nedir? İnsanlar bu duruma çözüm bulabilir mi?
Dert: Kelaynak kuşlarının neslinin tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olması. İnsanlar, zararlı böceklerle mücadele yöntemlerini değiştirerek ve doğayı koruyarak bu duruma çözüm bulabilir.
-
Anlatıcı, kendileriyle ilgili hangi bilgileri veriyor?
Kelaynak kuşlarının ekinlere zarar veren çekirgelerle beslendiklerini, çiftçilere yardımcı olduklarını, yazları Türkiye'de, kışları Afrika'da yaşadıklarını ve nesillerinin tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olduklarını söylüyor.
-
Anlatıcı, kendilerinin doğaya hangi faydaları sağladıklarından söz ediyor?
Çekirgeler ve diğer zararlı böceklerle beslendikleri için çiftçilerin ürünlerini korurlar ve doğadaki dengeyi sağlarlar.
-
Doğanın dengesi, doğadaki uyum ne zaman bozulmaya başlıyor?
İnsanlar zararlı böcekleri yok etmek için zehirli ilaçlar kullanmaya başladığında, doğanın dengesi bozulmaya başlıyor.
4. ETKİNLİK: Söz Sanatlarına Örnekler
-
Kişileştirme ve Konuşturma:
Metnin tamamı kelaynak kuşunun ağzından anlatıldığı için konuşturma sanatına örnektir. Kelaynak kuşu, insan gibi dertlerini ve düşüncelerini dile getiriyor.
-
Tezat:
"Beni güzel bulsalar ne çıkar, çirkin bulsalar ne çıkar?" ifadesinde kelaynak kuşunun hem çirkin hem de güzel olma durumu tezat oluşturur.
-
Abartma:
"Ortaya kanat seslerimizden çınlardı." ifadesi, kelaynakların çok fazla ve seslerinin çok güçlü olduğunu abartarak anlatır.
5. ETKİNLİK: Yönlendirici, Geçiş ve Bağlantı İfadeleri
-
Bir başka deyişle, fakat, oysaki, aksi takdirde, özellikle ifadeleri, metinde yönlendirici, geçiş ve bağlantı ifadeleri olarak kullanılmıştır.
6. ETKİNLİK: Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları
7. ETKİNLİK: Çekimli Fiilleri Bulma ve Kiplerini Belirtme
-
sığmaz: Geniş zaman, 3. tekil kişi
-
yürüyelim, koşalım: Emir kipi, 1. çoğul kişi
-
ulaşsam: Şart kipi, 1. tekil kişi
-
döksem: Şart kipi, 1. tekil kişi
-
oturasınız: Geniş zaman, 2. çoğul kişi
-
yürümelisin: Gereklilik kipi, 2. tekil kişi
-
anlat: Emir kipi, 2. tekil kişi
-
sevelim, koruyalım: Emir kipi, 1. çoğul kişi
-
gitse: Şart kipi, 3. tekil kişi
-
gelmeliler: Gereklilik kipi, 3. çoğul kişi
-
sev, koru: Emir kipi, 2. tekil kişi
8. ETKİNLİK: "Kirli bir doğada niçin yaşamak istemezsiniz?" Sorusuna Cevap
Kirli bir doğada yaşamak istemem çünkü doğanın temizliği sağlığımız için önemlidir. Temiz bir doğa, temiz hava, temiz su ve sağlıklı yiyecekler demektir. Kirli bir çevre ise hastalıkları beraberinde getirir. İnsanların ve hayvanların yaşam kalitesini düşürür. Kirli bir doğada yaşamak, sürekli hastalıklarla mücadele etmek, kötü kokulara ve kirliliğe maruz kalmak anlamına gelir. Bu yüzden temiz ve sağlıklı bir çevrede yaşamak herkesin hakkıdır ve bu hakkı korumak için doğayı temiz tutmalıyız.
9. ETKİNLİK: Fiil Kipleriyle Tamamlama
-
Bu konuyu babama hatırlatmalıyım.
-
Şu yolu izleyin.
-
Dilerim senin de başına gelsin.
-
Yavrucuğum, biraz da ders çalışsan.
-
Bu soruyu öğretmene sormalı.
-
Biraz dinlensek iyi olacak.
-
Konuşmayı bırak da yürü.
-
Ulular köprü olsa, basıp geçme.
-
Bugün sinemaya gidelim mi?