1. Etkinlik
Kelime Anlamları:
-
badire: Zor, tehlikeli durum.
-
devriye: Bir yerin güvenliğini sağlamak için belirli bir güzergâhta dolaşan asker ya da polis grubu.
-
dümen: Gemi, tekne, uçak gibi araçların yönünü belirlemeye yarayan alet.
-
harp: Savaş.
-
kamara: Gemi veya uçaklarda yolcuların ve mürettebatın kaldığı odalar.
-
kaptan köşkü: Geminin sevk ve idare edildiği bölüm.
-
manevra: Bir aracın yönünü değiştirmek için yapılan hareket.
-
projektör: Güçlü bir ışık kaynağı ile belirli bir alanı aydınlatan cihaz.
-
siren: Tehlike anında veya acil durumlarda sesli uyarı veren cihaz.
-
tabip: Doktor, hekim.
2. Etkinlik
Metne Göre Sorular ve Cevaplar:
-
Cevat Paşa’nın Yüzbaşı İsmail Hakkı Bey ve Yüzbaşı Nazmi Bey’e verdiği görev nedir?
Boğaz’a mayın döşeyerek düşman gemilerini durdurma görevi verilmiştir.
-
Yüzbaşı İsmail Hakkı Bey’in rahatsızlığı nedir?
İsmail Hakkı Bey kalp rahatsızlığı çekmektedir; sık sık göğüs ağrıları yaşamakta ve nefesi daralmaktadır.
-
Yüzbaşı İsmail Hakkı Bey’in çok hasta olmasına rağmen tehlikeli bir görevi üstlenmesini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Bu durum, vatan sevgisinin ve görev bilincinin ne kadar güçlü olduğunu gösterir. Sağlık sorunlarına rağmen İsmail Hakkı Bey, ülkesini korumak için canını tehlikeye atmaktan çekinmemiştir.
-
Cevat Paşa’nın, Yüzbaşı Nazmi’nin ve Yüzbaşı İsmail Hakkı Bey’in Çanakkale Deniz Savaşı’nın kazanılmasındaki rolleri nelerdir?
Cevat Paşa, stratejik olarak mayınların yerleştirilmesini sağlamıştır. Yüzbaşı Nazmi, mayın döşeme operasyonlarını yönetmiş, İsmail Hakkı Bey ise Nusret Mayın Gemisi’nin komutanı olarak bu görevleri başarılı bir şekilde yerine getirmiştir.
-
Metnin, sizi en çok etkileyen bölümü hangisidir? Açıklayınız.
(Bu soruyu kişisel olarak cevaplamanız gerekir, ancak örnek olarak şunu söyleyebilirim:)
"İsmail Hakkı’nın kalp krizi geçirdiği ve arkadaşlarının onu kurtarmak için gösterdiği çaba beni en çok etkileyen bölümdü. Bu sahne, arkadaşlık ve fedakarlığın en güzel örneklerinden biriydi."
3. Etkinlik
Metnin Konusu:
Çanakkale Savaşı sırasında Nusret Mayın Gemisi’nde görev yapan Yüzbaşı İsmail Hakkı Bey ve arkadaşlarının, vatan savunması için verdikleri mücadele ve fedakarlık.
4. Etkinlik
-
Şahıs ve Varlık Kadrosu:
Yüzbaşı İsmail Hakkı Bey, Yüzbaşı Nazmi Bey, Cevat Paşa, Nusret Gemisi mürettebatı, Uykusuz martı.
-
Zaman:
Çanakkale Savaşı dönemi.
-
Mekân:
Nusret Mayın Gemisi, Çanakkale Boğazı, Çanakkale Merkez Hastanesi.
-
Olay Örgüsü:
İsmail Hakkı Bey ve Yüzbaşı Nazmi’nin, Nusret Mayın Gemisi ile Çanakkale Boğazı’na mayın döşemesi, İsmail Hakkı Bey’in hastalığı, görevlerini başarıyla tamamlamaları, İsmail Hakkı’nın kalp krizi geçirmesi ve hastaneye yetiştirilmesi.
5. Etkinlik
Cevat Paşa’nın Çanakkale Deniz Savaşı’nda Gösterdiği Başarılar: Cevat Paşa, Çanakkale Savaşı'nda Boğaz'ın savunulması için stratejik planlamalar yapmış, özellikle mayınların yerleştirilmesi ve savunma hatlarının oluşturulmasında önemli roller üstlenmiştir. Cevat Paşa’nın liderliğinde yapılan bu çalışmalar, düşman gemilerinin Boğaz'dan geçişini engelleyerek savaşın seyrini değiştirmiş ve "Çanakkale Geçilmez" sözünün tarihe geçmesini sağlamıştır.
6. Etkinlik
a) Deyimlerle Cümle Kurma:
-
Çok şükür sağ salim atlatmıştık bu badireyi.
-
Olası bir kaza atlattığımız için çok sevinmiştik, sağ salim kurtulmuştuk.
-
Zorlu sınavları sağ salim atlattıktan sonra rahat bir nefes aldık.
-
Düşman bize göz açtırmayacak gibiydi.
-
Komşumuz sürekli sorun çıkarıyor, adeta bize göz açtırmıyor.
-
Rakip takımın baskısı çok fazlaydı, bize göz açtırmayacak gibiydiler.
-
Gözünü seveyim, yetiştir Çanakkale Merkez Hastanesine.
-
Gözünü seveyim anne, bir an önce eve gel.
-
Gözünü seveyim arkadaşım, bana bu konuda yardım etmelisin.
-
Biz elimizden geleni yapacağız.
-
Bu proje için elimizden geleni yapacağız, başarılı olacağız.
-
Sen merak etme, ben bu işi çözmek için elimden geleni yapacağım.
Bu deyimlerin anlamları ve kullanım alanları:
-
Sağ salim: Bir işten yara almadan, zarar görmeden kurtulmak.
-
Göz açtırmamak: Birine rahat vermemek, sürekli zorluk çıkarmak.
-
Gözünü seveyim: Birinden bir şey rica ederken kullanılan, samimi bir ifade.
-
Elimden geleni yapmak: Bir iş için mümkün olan her şeyi yapmak.
b) Deyimler Üzerine Doğru-Yanlış Soruları:
1. Deyimler en az iki sözcükten oluşur.
-
Doğru. Deyimler, tek başına bir anlam ifade etmeyen en az iki sözcüğün bir araya gelerek oluşturduğu kalıplaşmış ifadelerdir. Örneğin, "göz açtırmamak", "elinden geleni yapmak" gibi.
2. Deyimler öğüt verme amacı taşır.
-
Yanlış. Deyimlerin birincil amacı öğüt vermek değil, bir durumu, duyguyu veya düşünceyi daha etkili ve kısa bir şekilde ifade etmektir. Bazı deyimler mecazi anlamlar taşıyarak, olaylara farklı bir bakış açısı sunabilir.
3. Deyimler bir durumu anlatır.
-
Doğru. Deyimler, genellikle bir durumu, bir olayı veya bir duyguyu betimlemek için kullanılır. Örneğin, "gözünü seveyim" ifadesi bir rica veya sevgi belirtirken, "elinden geleni yapmak" bir çaba gösterme anlamına gelir.
4. Deyimleri oluşturan kelimelerin tamamı isim soylu değildir.
-
Doğru. Deyimler, isim, sıfat, fiil gibi farklı türdeki kelimelerden oluşabilir. Örneğin, "göz açtırmamak" deyiminde "açtırmamak" bir fiildir.
5. Deyimleri oluşturan kelimeler başka bir kelime ile değiştirilebilir.
-
Yanlış. Deyimlerdeki kelimeler, deyimin anlamını bozmadan başka bir kelimeyle değiştirilemez. Deyimlerin tam olarak aynı anlamı verecek şekilde eş anlamlıları yoktur. Eğer bir kelime değiştirilirse, ifade artık bir deyim olmaktan çıkar ve anlamı değişir.
6. Deyimlerin çoğu mecaz anlamlıdır.
-
Doğru. Deyimlerin büyük bir kısmı, kelimelerin gerçek anlamlarının dışında, mecazi anlamlar taşır. Yani deyimler, genellikle bir durumu veya duyguyu daha canlı ve etkili bir şekilde anlatmak için kullanılan sembolik ifadelerdir.
7. Etkinlik
Fiil Çekimleri:
-
(hazır ol!) emir kipi/2. tekil şahıs
-
(yapıyor) şimdiki zaman/3. tekil şahıs
-
(Bilmem) geniş zaman/1. tekil şahıs
-
(Baksana) emir kipi/2. tekil şahıs
-
(kaldınız) geçmiş zaman/2. çoğul şahıs
-
(uzak durmalı) gereklilik kipi/3. tekil şahıs
-
(seveyim) istek kipi/1. tekil şahıs
-
(körüklediler) geçmiş zaman/3. çoğul şahıs
-
(Yetiştir) emir kipi/2. tekil şahıs
-
(dönecek) gelecek zaman/3. tekil şahıs
8. Etkinlik
Tablo Üzerine Doğru-Yanlış Soruları:
-
Yanlış
-
Doğru
-
Yanlış
-
Doğru
-
Doğru
-
Yanlış
-
Doğru
-
Yanlış
9. Etkinlik
Bu paragrafta açıklayıcı anlatım biçimi kullanılmıştır.
Gerekçe: Açıklayıcı anlatım, bir konu hakkında bilgi vermek, tanıtmak veya bir durumu açıklamak amacıyla kullanılır. Bu paragrafta, Çanakkale Boğazı'nın coğrafi konumu, isminin kökeni, tarihsel gelişimi ve çevresel özellikleri hakkında bilgi verilmektedir. Paragrafta olay veya hikaye anlatımı (öyküleme) yoktur, betimleme (görsel ya da duygusal özelliklerin detaylı anlatımı) yapılmamış, tartışma (fikirlerin karşılaştırılması ya da savunulması) ise hiç bulunmamaktadır. Bu nedenle, anlatımın amacı bilgi vermek olduğu için açıklayıcı anlatım biçimi tercih edilmiştir.
10. Etkinlik
Devamı..