Question

Aşağıdaki metni okuyarak metnin altındaki soruları cevaplayınız.

İttihat ve Terakkinin Manastır merkezi, Padişah Sultan Abdülhamit’e sert bir telgraf çekerek Meşrutiyet’in ilanını ister. Bunun için belli bir müddet verir. (...) Her taraftan saraya ve hükûmete telgraflar yağar. Aksi takdirde İstanbul üzerine yürüneceği bildirilir. Padişah Abdülhamit yumuşar ve duruma hâkim olmak ister:

– “1878’de ilk Kanun-ı Esasi’nin ilanı benim zamanımda olmuştur. Kurucusu benim. Görülen lüzum üzerine bir müddet yürürlükten durdurulmuştur. Kanun-ı Esasi’nin yeniden ilanı için mazbatanın yazılmasını emrettiğimi tebliğ ediniz” der. Böylece 24 Temmuz 1908’de II. Meşrutiyet resmen ilan edilmiş olur. (...) Binbaşı Enver Bey, yaptığı konuşmalarıyla halkı coşturur:

“Artık herkes Osmanlı ülkesinde hür birer vatandaş olarak yaşayacaktır!” der. Meydan, halkın:

“Yaşasın hürriyet! Yaşasın millet! Yaşasın vatan! Nidalarıyla inler.” (Rasim Pehlivanoğlu, Sevdiğimiz Atatürk, s.46-47.)

1. II. Meşrutiyet’in ilanında kimler etkili olmuştur?

2. Meşrutiyet yönetiminden beklentiler nedir?

Answer 1

II. Meşrutiyet'in İlanı ve Beklentiler

1. II. Meşrutiyet'in ilanında kimler etkili olmuştur?

Metinde de belirtildiği üzere, II. Meşrutiyet'in ilanında en etkili olan grup İttihat ve Terakki Cemiyeti olmuştur. Özellikle cemiyetin Manastır şubesi, padişaha sert telgraflar çekerek ve halkı harekete geçirerek önemli bir rol oynamıştır. Enver Paşa gibi önemli isimler de bu süreçte ön plana çıkmış ve halkı coşturarak meşrutiyetin ilanına büyük katkı sağlamışlardır.

Ancak İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin yanı sıra, Osmanlı topraklarındaki çeşitli yerlerde kurulan diğer gizli örgütler ve halkın genel olarak yönetime karşı duyduğu memnuniyetsizlik de meşrutiyetin ilanında etkili olmuştur.

2. Meşrutiyet yönetiminden beklentiler nedir?

II. Meşrutiyet'in ilanıyla birlikte halkın ve özellikle de İttihat ve Terakki Cemiyeti gibi grupların yönetimden beklentileri oldukça yüksekti. Bu beklentiler genel olarak şu şekilde sıralanabilir:

• Anayasanın tam olarak uygulanması ve kişi hak ve özgürlüklerinin güvence altına alınması: İnsanların can, mal ve namus güvenliğinin sağlanması, ifade özgürlüğünün genişletilmesi, adil yargılamanın gerçekleşmesi gibi temel hakların güvence altına alınması en önemli beklentiler arasındaydı.
• Meşruti monarşinin güçlendirilmesi: Padişahın yetkilerinin sınırlandırılması ve meclisin yetkilerinin artırılmasıyla birlikte, dengeli bir yönetim sistemi oluşturulması amaçlanıyordu.
• Siyasi katılımın artırılması: Halkın siyasi hayata katılımının sağlanması, siyasi partilerin kurulması ve seçimlerin düzenli olarak yapılması bekleniyordu.
• Ekonomik reformlar: Ülkenin ekonomik durumunun iyileştirilmesi, sanayileşmenin hızlandırılması ve tarımın geliştirilmesi gibi ekonomik alanda reformlar yapılması isteniyordu.
• Milliyetçilik ve birlik duygusunun güçlendirilmesi: Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu zorlu süreçte, farklı etnik kökenlerden gelen insanların bir araya gelerek ortak bir gelecek inşa etmeleri hedefleniyordu.

Özetle, II. Meşrutiyet ile birlikte Osmanlı halkı, daha demokratik, özgür ve çağdaş bir yönetim sistemi kurulmasını bekliyordu. Ancak, bu beklentilerin tamamı karşılanamamış ve çeşitli siyasi ve ekonomik sorunlar nedeniyle kısa sürede siyasi istikrarsızlıklar yaşanmıştır.

Ek Bilgiler:

• II. Meşrutiyet'in ilanı, Osmanlı tarihinde önemli bir dönüm noktası olmuştur. Ancak, bu dönem aynı zamanda siyasi çekişmeler, iç savaşlar ve dış müdahalelerle de dolu olmuştur.
• İttihat ve Terakki Cemiyeti, meşrutiyeti ilan ettikten sonra iktidarı ele geçirmiş ve bir süre ülkeyi yönetmiştir. Ancak, uyguladıkları politikalar nedeniyle halkın desteğini kaybetmişlerdir.
• II. Meşrutiyet dönemi, Osmanlı Devleti'nin çöküş sürecinin hızlandığı bir dönem olarak kabul edilir.