Dîvânü Lugâti’t-Türk adlı sözlüğün önemi, Kâşgarlı Mahmud’un, Türk topluluklarının dili, edebiyatı, yaşayışı ve âdetleri hakkında yaklaşık yirmi yıl boyunca malzeme topladıktan sonra yazdığı bir eser olmasıdır. Kâşgarlı, eserini yazmadan önce Türk illerini ve bölgelerini gezmiş, bu süreçte farklı Türk topluluklarının dil özelliklerini ve kültürel yaşamını derinlemesine gözlemlemiştir. Bu, eserin sadece dil bilgisi değil, aynı zamanda Türk halklarının kültürel yaşamını, sosyal yapısını ve geleneklerini de yansıtan bir kaynak olmasını sağlamaktadır.
Eser, Türk dili ve lehçelerinin çeşitliliğini, dilsel özelliklerini ve kelime dağarcığını kapsamlı bir şekilde derlemesiyle dikkat çeker. Kâşgarlı, dokuz bin civarında kelimeyi bir araya getirerek, Türk yazı dillerinin, ağızlarının ve lehçelerinin izlerini sürmüş ve bu kelimelerin anlamlarını açıklamıştır. Bu nedenle Dîvânü Lugâti’t-Türk, sadece bir sözlük olmanın ötesinde, dönemin Türk kültürüne dair önemli bir sosyo-kültürel belge niteliği taşır.
Kâşgarlı Mahmud’un bu kadar geniş bir coğrafyada farklı Türk topluluklarının dilini incelemesi, eserin dilsel ve kültürel çeşitliliği gösterme bakımından büyük bir önem taşır. Bu açıdan, Dîvânü Lugâti’t-Türk, Türk dilinin tarihi evrimine dair çok değerli bilgiler sunmakta ve Türk kültürünün zenginliğini gözler önüne sermektedir.
