Mustafa Kemal’in Erzurum Kongresi için “Tarih bu kongremizi, şüphesiz ender ve büyük bir eser olarak kaydedecektir.” sözünü söylemesinin sebebi, bu kongrenin Millî Mücadele açısından çok önemli bir dönüm noktası olmasıdır. Erzurum Kongresi, sadece bölgesel bir kongre gibi başlamış olsa da alınan kararlarla tüm vatanı ilgilendiren millî bir karakter kazanmıştır. Kongrede, vatanın bölünmez bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı için mücadele edilmesi gerektiği vurgulanmış, manda ve himaye kesin bir şekilde reddedilmiştir. Bu kararlar, halkın işgallere karşı birleşerek kendi kaderini tayin etme iradesini ortaya koyduğunu göstermiştir.
Mustafa Kemal için Erzurum Kongresi’nin önemi, sadece bağımsızlık fikrinin resmen ortaya konulmasıyla sınırlı değildir. Aynı zamanda, bu kongre onun lider olarak ön plana çıkmasını sağlamış ve Temsil Heyeti’nin kurulmasıyla birlikte Millî Mücadele’nin örgütlü bir hale gelmesine zemin hazırlamıştır. Eğer Erzurum Kongresi olmasaydı, Millî Mücadele dağınık bir şekilde devam edebilir ve halkın bağımsızlık yönündeki iradesi güçlü bir şekilde ortaya konamayabilirdi. Bu nedenle Mustafa Kemal, bu kongrenin tarih tarafından büyük bir eser olarak kabul edileceğini düşünmüş ve onun Millî Mücadele’deki yerini vurgulamıştır.
