Düşünceyi geliştirme yollarının tamamının kullanıldığını söyleyebilmek için boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Question

- - - -. Ahmet Haşim, bunu ustaca yapan denemecilerin başında gelir. Haşim denemelerini kuyumcu titizliğiyle işler. Onun yazdıklarından bir tek sözcüğü çıkaramayacağınız gibi, onlara bir tek sözcük de katamazsınız. Falih Rıfkı’nın da üslubu beğenilir ama Haşim’in denemeleri için söylediğimiz şeyi onunkiler için söyleyemeyiz. Falih Rıfkı’nın “Eski Saat” yazısı, neredeyse hiç iz bırakmadan unutulup gitmişken Ahmet Haşim’in “Müslüman Saati” başlıklı yazısı sık sık hatırlanmakta, okunmakta, değerlendirme konusu olmaktadır. 

Bu metinde; 

 • karşılaştırma, 

 • örneklendirme, 

 • benzetme, 

 • tanımlama 

düşünceyi geliştirme yollarının tamamının kullanıldığını söyleyebilmek için boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? 

A) Yıllara hitap edecek bir denemede her sözcük tarihî eser gibi geleceğe ulaşmak zorundadır 

B) Bir yazıyı deneme yapan özellik denince aklıma ilk gelenler yenilik, düşünce ve sözcük kullanımı oluyor 

C) İsteyerek seçtiği bir konu üzerinde sadece deneme yazarı fikirlerini serbestçe anlatır 

D) Deneme, şiirden sonra daha doğrusu şiirle birlikte az sözle çok söz söyleme sanatıdır

Answer 1

Metnin başına getirilecek cümlenin içinde karşılaştırma, örneklendirme, benzetme, tanımlama gibi düşünceyi geliştirme yolları tamamının bulunması gerekiyor.

Şıkları tek tek inceleyelim:

---

A) Yıllara hitap edecek bir denemede her sözcük tarihî eser gibi geleceğe ulaşmak zorundadır.

• Karşılaştırma var mı? Evet (“her sözcük tarihî eser gibi” benzetme-karşılaştırma).

• Benzetme var mı? Var.

• Tanımlama? Eserin niteliği tanımlanıyor.

• Örneklendirme? Yok.
  Tümü yok.

---

B) Bir yazıyı deneme yapan özellik denince aklıma ilk gelenler yenilik, düşünce ve sözcük kullanımı oluyor.

• Tanımlama var mı? Evet, denemenin tanımı yapılıyor.

• Örneklendirme var mı? Evet, “yenilik, düşünce ve sözcük kullanımı” örnekler.

• Benzetme? Yok.

• Karşılaştırma? Yok.
  Tümü yok.

---

C) İsteyerek seçtiği bir konu üzerinde sadece deneme yazarı fikirlerini serbestçe anlatır.

• Tanımlama var mı? Evet, denemenin tanımı.

• Diğerleri? Yok.
  Tümü yok.

---

D) Deneme, şiirden sonra daha doğrusu şiirle birlikte az sözle çok söz söyleme sanatıdır.

• Tanımlama? Evet (“az sözle çok söz söyleme sanatıdır”).

• Karşılaştırma? Evet (“şiirden sonra” ve “şiirle birlikte” kıyaslama).

• Benzetme? Var, “sanat” olarak benzetme.

• Örneklendirme? Var (“şiir” örnek).

Bu seçenek hem tanımlama hem karşılaştırma hem örneklendirme hem benzetme içerir.
Dolayısıyla tüm düşünceyi geliştirme yollarını barındıran şık budur.

✅ Doğru cevap:
D) Deneme, şiirden sonra daha doğrusu şiirle birlikte az sözle çok söz söyleme sanatıdır.