Aşağıdakilerin hangisinde bu dizelerdeki söz sanatlarından herhangi biri kullanılmamıştır?

Question

Ve şehir sabah akşam bu gürültüdür, Baksan minareler, kubbeler görünür, Minyatür bir gök ve serseri bulutlar; Bacalar tütmekte yakından, uzaktan, Kuşlar saçaklarda mahzun kanat çırpar, Usanmış durur damlar, göğe bakmaktan. 

Aşağıdakilerin hangisinde bu dizelerdeki söz sanatlarından herhangi biri kullanılmamıştır? 

A) Ağlama ey dere gürültüsüz ak Kader bu: Ne yapsan suyun akacak 

B) Yolculuğum uzun sürmüş oldukça Gece demir köprülerden geçmiştir tren 

C) Daha mı iyi olur daha mı kötü bilmiyordu Bir umut vardı gönülde eksilmiyordu 

D) Dört nala gelip Uzak Asya’dan Akdeniz’e bir kısrak başı gibi uzanan bu memleket bizim.

Answer 1

Doğru cevap B) Yolculuğum uzun sürmüş oldukça / Gece demir köprülerden geçmiştir tren seçeneğidir.

Açıklama:

Öncelikle verilen dizelerdeki söz sanatlarını tespit edelim:

• "serseri bulutlar": İnsan özelliği olan 'serserilik' bulutlara atfedilmiştir. Bu, kişileştirme (teşhis) sanatıdır.

• "kuşlar saçaklarda mahzun kanat çırpar": İnsana ait bir duygu olan 'hüzün (mahzun olmak)' kuşlara verilmiştir. Bu da kişileştirme (teşhis) sanatıdır.

• "usanmış durur damlar, göğe bakmaktan": İnsana ait 'usanmak' eylemi cansız varlıklar olan damlara yüklenmiştir. Bu da bir kişileştirme (teşhis) sanatıdır.

Şimdi seçenekleri bu bilgi ışığında inceleyelim:

• A) Ağlama ey dere gürültüsüz ak: Dereye "ağlama" denilerek insana ait bir özellik yüklenmiştir. Burada kişileştirme sanatı vardır.

• B) Yolculuğum uzun sürmüş oldukça / Gece demir köprülerden geçmiştir tren: Bu dizelerde herhangi bir varlığa insani bir özellik yüklenmemiş, bir benzetme yapılmamış veya abartıya gidilmemiştir. Anlatım tamamen düz ve gerçektir. Dolayısıyla burada herhangi bir söz sanatı kullanılmamıştır.

• C) Daha mı iyi olur daha mı kötü bilmiyordu / Bir umut vardı gönülde eksilmiyordu: "Umut" soyut bir kavramken, eksilmeyen somut bir nesne gibi düşünülmüştür. Bu bir tür soyutlamanın somutlaştırılması ve mecazi bir anlatımdır.

• D) Akdeniz’e bir kısrak başı gibi uzanan bu memleket bizim: Bu dizede "memleket" (Anadolu), Akdeniz'e uzanış biçimi yönüyle açıkça "kısrak başına" benzetilmiştir. "Gibi" edatı kullanıldığı için burada benzetme (teşbih) sanatı vardır.

Sonuç olarak, B seçeneğindeki dizelerde, kaynak şiirde bulunan kişileştirme veya diğer seçeneklerdeki gibi benzetme gibi bir söz sanatı yer almamaktadır.