Büyüme hormonu (STH), hipofiz bezinden salgılanan ve vücuttaki büyümeyi, gelişmeyi ve metabolizmayı düzenleyen çok önemli bir hormondur. Bu hormonun eksikliği veya fazlalığı, farklı yaşlarda farklı hastalıklara yol açabilir. Çocukluk ve yetişkinlik dönemindeki etkileri birbirinden farklıdır.
STH Eksikliği
Çocukluk Döneminde: Çocukluk çağında büyüme hormonu eksikliği, cücelik hastalığına neden olur. Bu duruma sahip olan çocukların büyümesi yavaşlar, boyları normalin altında kalır ve vücut oranları genellikle normaldir. Zihinsel gelişimleri ise genellikle etkilenmez. Bu hastalığın tedavisi için dışarıdan büyüme hormonu takviyesi yapılabilir.
Yetişkinlik Döneminde: Yetişkinlik döneminde büyüme hormonu eksikliği, çocuklardaki kadar belirgin fiziksel değişikliklere yol açmaz. Ancak, metabolik sorunlar ortaya çıkabilir. Kas kütlesinde azalma, yağ oranında artış, kemik yoğunluğunda düşüş ve yorgunluk hissi görülebilir. Bu durum, genel sağlık ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.
STH Fazlalığı
Çocukluk Döneminde: Çocukluk çağında büyüme hormonu fazlalığı, gigantizm adı verilen devliğe yol açar. Bu durumda olan çocukların kemikleri ve kasları aşırı büyür, boyları normalin çok üstüne çıkar ve orantısız bir büyüme gözlenebilir. Bu durum genellikle hipofiz bezindeki bir tümörden kaynaklanır.
Yetişkinlik Döneminde: Yetişkinlik döneminde büyüme hormonu fazlalığı, akromegali hastalığına neden olur. Yetişkinlikte kemiklerin büyümesi durduğu için boy uzaması olmaz. Bunun yerine, el, ayak, çene ve alın kemiklerinde orantısız bir büyüme görülür. Yüz hatları kalınlaşır, dil ve iç organlar büyüyebilir. Bu hastalık da genellikle bir hipofiz tümöründen kaynaklanır ve metabolik sorunlara, kalp rahatsızlıklarına ve diyabete yol açabilir.
