Pankreas, hem sindirim sistemi hem de endokrin sistem için çalışan önemli bir organdır. İç salgı bezi olarak insülin ve glukagon gibi hormonları üreterek kan şekerini yani glikoz seviyesini düzenler. Bu iki hormon, kandaki glikoz seviyesini dengelemek için zıt yönlü çalışır.
Kandaki Glikoz Seviyesinin Yükselmesi Durumunda
Yemek yedikten sonra, özellikle karbonhidratlı yiyecekler tüketildiğinde, sindirimle birlikte kandaki glikoz seviyesi yükselir. Bu yükselişi algılayan pankreas, beta hücrelerinden insülin hormonunu salgılar.
İnsülinin temel görevi, kandaki fazla glikozun hücrelere alınmasını sağlamaktır. İnsülin, bir anahtar gibi hücrelerin kapılarını açarak glikozun kas, karaciğer ve yağ dokusu hücrelerine girmesine yardımcı olur. Bu sayede, kandaki glikoz seviyesi düşürülür. İnsülin aynı zamanda karaciğerin ve kasların glikozu glikojen adı verilen bir depo molekülüne dönüştürmesini ve depolamasını da teşvik eder. Glikojen, gerektiğinde tekrar glikoza çevrilebilen bir enerji deposudur.
Kandaki Glikoz Seviyesinin Düşmesi Durumunda
Açlık, uzun süreli egzersiz veya yeterli besin alınmadığında kandaki glikoz seviyesi düşmeye başlar. Bu düşüşü algılayan pankreas, alfa hücrelerinden glukagon hormonunu salgılar.
Glukagonun temel görevi, karaciğerde depolanan glikojenin glikoza dönüştürülmesini sağlamaktır. Bu glikoz daha sonra kana verilir ve kan şekeri seviyesinin yükselmesine neden olur. Glukagon, karaciğeri uyararak glikojen depolarını boşaltır ve kan şekerinin normal seviyelere dönmesini sağlar. Böylece beynin ve diğer organların enerji ihtiyacı karşılanmış olur.
İnsülin ve glukagon, kandaki glikoz seviyesini sürekli olarak dengeleyerek vücudun enerji ihtiyacını karşılar ve kan şekerinin belirli sınırlar içinde kalmasını sağlar. İnsülin ve glukagonun bu zıt etkileri, vücuttaki glikoz dengesinin korunması için hayati öneme sahiptir.
