Kan gruplarının belirlenmesinde kullanılan temel antijen ve antikorlar, AB0 sistemi ve Rh sistemi olmak üzere iki ana sistemde incelenir.
AB0 sisteminde kan grubunu belirleyen temel maddeler, alyuvarların zarında bulunan ve kalıtsal olan antijenlerdir.
Kan grupları ve bunlara karşılık gelen antijenler şöyledir:
-
A Grubu: Alyuvar zarında A antijeni bulunur.
-
B Grubu: Alyuvar zarında B antijeni bulunur.
-
AB Grubu: Alyuvar zarında hem A hem de B antijeni bulunur.
-
0 Grubu: Alyuvar zarında ne A ne de B antijeni bulunur.
Bu antijenlere karşılık, kan plazmasında doğal olarak bulunan ve kendisinde olmayan antijene karşı tepki veren antikorlar bulunur.
-
A Grubu: Plazmada anti-B antikoru bulunur.
-
B Grubu: Plazmada anti-A antikoru bulunur.
-
0 Grubu: Plazmada hem anti-A hem de anti-B antikoru bulunur.
-
AB Grubu: Plazmada hiçbir antikor bulunmaz.
Rh sisteminde ise, alyuvar zarında Rh antijeni (D antijeni) bulunup bulunmaması önemlidir.
-
Rh+ Kan Grubu: Alyuvar zarında Rh antijeni bulunur. Bu kişilerin plazmasında normalde anti-Rh antikoru bulunmaz.
-
Rh− Kan Grubu: Alyuvar zarında Rh antijeni bulunmaz. Bu kişilerin plazmasında normalde anti-Rh antikoru bulunmaz, ancak Rh+ kana maruz kalırlarsa anti-Rh antikoru üretmeye başlarlar.