Solunum sisteminin iç yüzeyini döşeyen hücrelerden salgılanan mukus ve bu hücrelerin üzerindeki sil (silya) hücrelerinin görevi, solunum yollarını korumak ve temizlemektir.
Mukusun Görevi: Mukus, solunum yolu epiteli tarafından sürekli olarak salgılanan yapışkan bir sıvıdır. Temel görevi, solunan hava ile gelen toz parçacıklarını, polenleri, bakterileri ve diğer yabancı maddeleri yüzeyine yapıştırarak tutmaktır. Bu sayede yabancı maddelerin akciğerlere inmesi büyük ölçüde engellenir ve solunum yolları nemli tutulur.
Sil (Silya) Hücrelerinin Görevi: Sil hücreleri, mukus salgılayan hücrelerin hemen yanında bulunur ve yüzeylerinde mikroskobik, saç benzeri uzantılar olan sil bulundurur. Bu siller, sürekli olarak ritmik bir şekilde hareket eder. Bu ritmik hareket, mukus tabakasını ve mukusun tuttuğu tüm yabancı maddeleri, soluk borusundan yukarıya, yani yutağa doğru süpürerek taşır. Bu olaya mukosiliyer temizleme denir. Yutağa ulaşan mukus, ya yutularak mideye gönderilir ya da öksürük veya hapşırıkla dışarı atılır. Bu mekanizma, solunum sisteminin sürekli olarak temizlenmesini ve korunmasını sağlayan hayati bir savunma mekanizmasıdır.
