Osmanlı Devleti'nde modern anlamda yapılan ilk genel nüfus sayımı, II. Mahmud döneminde, 1831 yılında yapılmıştır.
Bu sayımın temel amacı, kaldırılan Yeniçeri Ocağı'nın yerine kurulan yeni ordunun (Asakir-i Mansure-i Muhammediye) asker kaynağını belirlemek ve vergi mükelleflerini tespit etmekti. Bu nedenle, ilk aşamada sayım sadece erkek nüfusu kapsıyordu. II. Mahmud, merkezî otoriteyi güçlendirme çabaları kapsamında, devletin insan ve mali kaynaklarını net bir şekilde belirlemek istemiştir.