Paragrafta "konu" ile "başlık" arasındaki ilişki birbirini tamamlayan ve aynı içeriğe işaret eden bir ilişkidir.
Konu, bir paragrafta üzerinde durulan, hakkında bilgi veya fikir verilen temel kavram, olay ya da durumdur. Paragrafın bütününe yayılan ve yazarın ne hakkında konuştuğunu gösteren ana kavramdır. Konu, genellikle birkaç kelimeden oluşan bir söz öbeği şeklinde ifade edilir. Örneğin, "Su kirliliği", "Cumhuriyet dönemi şiiri", "Arıların önemi" gibi.
Başlık ise, paragrafın içeriğini, yani konusunu ve bazen ana düşüncesini de en kısa ve en çarpıcı biçimde özetleyen ifadedir. Başlık, okuyucuya o parçada ne ile karşılaşacağı hakkında ilk bilgiyi veren ve konuyu yansıtan kısa bir isimdir.
İlişkileri şöyledir:
-
Başlık, Konuyu Temsil Eder: Başlık, paragrafın konusundan hareketle oluşturulur. Bir paragrafın başlığı, o paragrafın konusunu doğru bir şekilde yansıtmak zorundadır. Başlık, adeta konunun kısaltılmış ve dikkat çekici bir adıdır.
-
Kapsam Farkı: Konu, paragrafın bütününü kapsayan anlamken, başlık bu anlamı genellikle bir veya birkaç kelimeyle özetler.
-
Kullanım Amacı: Konu, içeriği belirlerken; başlık, o içeriğe bir isim verir ve okuyucuyu yönlendirir.
Örneğin, bir paragrafın konusu "Geri dönüşümün çevresel faydaları" ise, bu paragrafın başlığı da "Geri Dönüşümün Önemi" veya "Temiz Bir Çevre İçin Geri Dönüşüm" gibi konuyu özetleyen ifadeler olur. Yani başlık, doğrudan konuya işaret eden ve konuyu yansıtan en kısa ifadedir.