Basit cümle, yapısı bakımından incelendiğinde tek bir yargı bildiren, dolayısıyla cümlede tek bir yüklemi olan ve yüklemi dışında başka bir fiilimsi (yan cümlecik) içermeyen cümlelerdir.
Basit cümleleri belirleyen temel koşullar şunlardır:
-
Sadece bir tane çekimli fiil veya ek fiil almış isimden oluşan yüklemi olmalıdır.
-
Fiilimsi, şart eki (-se, -sa) veya iç içe girmiş başka bir cümle bulunmamalıdır.
İşte basit cümle yapısına uygun yirmi örnek:
-
Annem, çarşıdan taze sebzeler aldı.
-
Dün akşam televizyonda ilginç bir belgesel vardı.
-
Okulun bahçesi çok kalabalıktı.
-
Küçük kedi, yavaşça yerinden kalktı.
-
Masadaki bardak bir anda devrildi.
-
Ben, yarınki toplantıya katılmayacağım.
-
Hava bugün düne göre daha sıcaktı.
-
Babam, her sabah erken saatte yürüyüş yapar.
-
Çocuklar, parkta neşeyle koşuyorlardı.
-
Bu evde tam on yıl oturduk.
-
O, her zaman dakik bir insandır.
-
Duvarlar, yeni boyadan dolayı pırıl pırıl olmuştu.
-
Köydeki yaşam oldukça sakindi.
-
Öğrenci, tüm soruları doğru cevapladı.
-
Ağaçların yaprakları yavaş yavaş sararıyor.
-
Dedem, eski bir radyodan haberleri dinledi.
-
Kalın bir sis tabakası vadiyi kapladı.
-
Bugün hava çok rüzgârlıydı.
-
Gökyüzünde irili ufaklı yıldızlar parlıyordu.
-
Onun anlattıkları bana ilginç geldi.
